Qadimiy quduqdan 2500 yillik sirlar

Italiyalik arxeologlar juda qiziq narsa topishdi — 2500 yillik quduq. Bu quduq ichida odamlar hayotining ikki tomoni: bayram va o'lim birga yotardi.

Bolonya yaqinidagi Kainua arxeologik bog'ida Bologna universiteti jamoasi ishlayotgan edi. Bu yerda qadimiy etrusk shahri bo'lgan. Etrusklar rimliklardan oldin Italiyada yashagan, o'zlarining murakkab diniga ega sivilizatsiya.

Quduq tubida ikkita misgan bronzadan yasalgan ayol haykali topildi. 2500 yil yer ostida yotganiga qaramay, ular hali ham yaltirab turardi. Bundan tashqari, bronzadan yasalgan idish — etrusklar tomonidan topilgan birinchi bronzadan yasalgan idish edi. Oddiy loyqadan yasalgan idishlar ko'p bo'lgan, lekin bronzadan yasalganini topish juda katta voqea.

Arxeologlar bu qurbonliklar tug'ilish bilan bog'liq deb hisoblashadi. Bu shaharning o'zi "tug'ilgan" paytda qilingan. Etrusklar bronzani — mis va qalay aralashmasini — hayot va yaratilish ramzi deb bilishgan. Yangi shahar asoslashganlarida, bronzadan yasalgan haykallar va idishlarni quduqqa tashlab, "salom, biz kelganmiz" degan kabi muomala qilishgan.

Quduq shaharning muqaddas qismida joylashgan edi — ikkita katta ibodatxonaga yaqin. Ular etrusk xudolari Tinia va Uni ga bag'ishlangan edi. Uni — ayollar, nikoh, tug'ilish va o'sish ma'budasi edi. Uning sharafiga qurilgan quduqqa hayot va bayram qurbonliklari qo'yish mantiqiy edi.

Lekin hikoyaning qorong'i tomoni ham bor. Quduq ichida ikki kishi — erkak va ayol — qoldiqlari topildi. Ular qurbon qilingan emas, o'limlari zo'ravonlik bilan bog'liq emas. Olimlar fikricha, ular quduq ishlatilmay qolganda uni yopish uchun joylashtirilgan. Shahar bu suv manbasiga xayr bo'lsin deganida, odam qoldiqlari bilan quduqni muhrlab qo'ygan.

Bu arxeologiyaning ajoyib tomoni — biz faqat eski narsalarni emas, odamlar qanday yashagan, nimaga ishonishgan va hayotdagi muhim lahzalarni qanday nishonlaganlarini ham bilib olamiz. Quduq — bu faqat suv manbai emas, u muqaddas makon, shahar belgisi va keyinchalik dafn joyiga aylangan.

Loyiha rahbari professor Elisabetta Govi aytdi: bularning barchasi ayol qismi atrofidagi marosimlar haqida hikoya aytadi. Apennin tog'laridagi bu shaharda qishloq xo'jaligi va odamlar nasli — bu faqat yaxshi narsa emas, balki omon qolish uchun zarurat bo'lgan.

Bronza xazinaları milliy etrusk muzeyiga jo'natiladi. Ular bu qiziqarli xalq haqida ko'proq ma'lumot berishga yordam beradi.

Sizga-chi, o'ylab ko'ring — siz chanqoq bo'lganingizda merely краnni ochasiz, hech qanday muqaddas qurbonliksiz. Bu qanchalik oddiy va qulay narsa!