Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
66 million yillik fosil – dinozavr qotilligi joyi

66 million yillik fosil – dinozavr qotilligi joyi

2026-07-19T01:30:20.541892+00:00

66 Million Yillik Sir: T. Rex Tishi Bosh Suyakda Qolib Ketgan

Qiziqarli kashfiyot

Texnologiya olamida biz ko'pincha yangi qurilmalar yoki ilg'or dasturlar haqida gapiramiz. Lekin bazan tabiat o'zi bizga undan ham ajablanarli narsalar sovg'a qiladi.

Tasavvur qiling: muzeyda yurasiz, shisha orqasidagi dinozavr qoldiqlarini tomosha qilib. Va to'satdan bir narsa e'tiboringizni tortadi — bir lahzada to'xtab qolasiz.

Aynan shunday holat 2005-yilda Montana State University Museum of the Rockies xodimlarining oldiga keldi.

Boshqa Qanday Bosh Suyak

Olimlar Sharqiy Montana hududidagi Hell Creek Formatksiyasidan deyarli butun bosh suyagi topdilar. Dastlab unda hech qanday ajablanarli narsa yo'q edi — oddiy qazilma.

Lekin keyin kimdir teshikni yaqindan ko'zdan kechirdi. Va kashfiyot boshlandi.

Bosh suyakning ichida T. rex tishi bor edi. Yo'q, ajratilgan holda emas — butunlay boshqa dinozavrning bosh suyagiga sантип qotib qolgan.

66 million yil davomida!

Kim Kimni Tishlagan?

Bu qiziqarli detektiv ishiga o'xshaydi. Bosh suyak Egmontazavrga tegishli — bu o'txo'r, o'rdak burunli dinozavr. Vayronagarchilik davrining oxirgi kunlarida aynan shu yerlarda yashagan.

Va uning yuzida sантип qolgan tish? Mutaxassislarning ta'kidlashicha, bu Tyrannosaurus reksga tegishli.

Tadqiqotchilar CT skanerlash yordamida tishning aniq qayerda qotib qolganini aniqladilar. Natija hayratlanarli edi.

Burun Qo'shimchasida

Tish bosh suyagining burun qismida sантип qolgan. Bu nima degani?

Bu shuni anglatadiki, ikki dinozavr yuzma-yuz uchrashgan. Haqiqiy, jonli to'qnashuv. Ko'p hollarda olimlar faqat tuzalgan yoki sindirilgan suyaklarda tish izlarini topadilar. Lekin bu holat boshqacha — bu lahzani tirik holda muhofaza qilgan.

Bir tadqiqotchi shunday dedi: "Shuncha kuch sarflab, suyak ichida tishni sindirish — bu o'limga olib keladigan zarba bo'lgan. Egmontazavrning oxirgi daqiqalari haqida qo'rqinchli tasavvur paydo bo'ladi."

Ovchi Yoki O'larni Yeydigan?

Endi muhim savol: T. rex bu Egmontazavrni tirik holdami yoki o'lganidan keyinmi tishlagan?

Bosh suyakta tish atrofida bitishgan suyak yo'q. Demak, ikki variant bor:

Birinchisi: Egmontazavr allaqachon o'lgan edi. T. rex faqat go'sht bilan oziqlangan.

Ikkinchisi: U hali tiriq edi va bu tish uning o'limiga sabab bo'lgan.

Har ikki holatda ham bu topilma bizga T. rexning ovqatlanish odatlari haqida bebaho ma'lumot beradi.

Nega Bu Muhim?

Bir asr davomida T. rex haqida turli-tuman fikrlar yuritilgan. Kimdir uni shafqatsiz ovchi deb atagan, kimdir faqat o'lgan hayvonlarni yeydigan — deb.

Lekin shunga o'xshash kashfiyotlar yolg'onchilarni rost gapirishga majbur qiladi. Ular tahmin emas, haqiqiy dalillar.

Keyingi marta tabiiy tarix muzeyiga borsangiz, T. rex skeletiga qarang. Va eslang — bu hayvonlar shunchaki katta bo'lganicha emas, kuchi yetarli ediki, boshqa mavjudotlarda shunday iz qoldirishganki, bu izlar inson sivilizatsiyasidan uzoq yashaydi.

Montanadagi shu bosh suyak esa 66 million yildir sessiya o'tirib, hikoyasini tinglashga tayyor odamlarga aytib turibdi.

#paleontology #dinosaurs #t. rex #fossils #natural history #science discoveries #montana #prehistoric life