Kiedy fizyka staje się dziwna: Oto demon Pinesa

Pamiętasz, jak szukasz kluczy po całym domu, a one leżą na widoku? Fizycy z University of Illinois przeżyli coś podobnego. Tylko zamiast kluczy – cząstka, która uciekała przed nami prawie 70 lat.

To demon Pinesa. Nazwa brzmi jak z horroru, ale chodzi o "oddzielny ruch elektronów". Fizycy lubią te końcówki na "-on". Brzmi profesjonalnie.

Odkrycie przez przypadek

Najlepsze w tej historii? Zdarzyło się przypadkiem. Zespół badał metal – rutenian strontu. Chcieli zrozumieć, czemu zachowuje się jak nadprzewodnik, ale nie do końca nim jest.

W danych wyskoczył dziwny sygnał. Cząstka poruszała się za wolno na jedną rzecz, za szybko na inną. Jak auto jadące 70 km/h, gdy inne robią tylko 50 albo 100. Coś tu nie grało.

– Na początku śmialiśmy się z tego – wspomina Ali Husain, jeden z badaczy. Wyobraź sobie zebranie w labie: "Patrzcie, demon!" Śmiech. "Daj spokój".

Dlaczego ten demon jest ważny

Tu robi się ciekawie. Demon jest bezmasowy. Może istnieć nawet w temperaturze pokojowej. To przełom dla nadprzewodników.

Nadprzewodniki to marzenie elektroniki. Prąd płynie bez oporu, zero strat energii. Telefon naładowany raz – bateria na miesiące. Sieci energetyczne bez marnotrawstwa. Problem? Działają tylko w mrozie.

Stara teoria BCS wyjaśnia niektóre materiały, ale kuleje przy tych "gorących" nadprzewodnikach. Jak przepis na idealne ciasto, który psuje się przy zmianie smaku. Brakuje puzzla.

Niespodziewany zwrot akcji

Demon może być tym puzzlem. Bez masy jest elastyczny. Pojawia się przy różnych energiach i temperaturach. Wyjaśnia, czemu niektóre metale nadprzewodzą wbrew teoriom.

Podoba mi się, że to czysty przypadek. Peter Abbamonte, fizyk, mówi: "Wielkie odkrycia nie są planowane. Idziesz w nowe miejsce i patrzysz, co tam jest". Pokazuje siłę ciekawości – nawet bez celu na horyzoncie.

Co dalej z demonem?

Jeszcze nie wiemy wszystkiego. Ale możliwości ekscytują. Nadprzewodniki w temperaturze pokojowej? To jak science fiction, które staje się faktem.

Za 20 lat możemy wspominać to jako punkt zwrotny. Wielkie technologie często rodzą się z dziwnego sygnału w danych. Wystarczy odważyć się drążyć.

Czasem w nauce warto stawić czoła demonom – nawet tym bez masy, neutralnym i ukrytym w liczbach.

Źródło: https://www.popularmechanics.com/science/a70606301/scientists-summoned-massless-demon-particle