Czas to nie to, co myślisz

Czas płynie do przodu. Budzisz się rano, spędzasz dzień, kładziesz spać. Jutro zawsze po dziś. To wydaje się oczywiste. Ale w niektórych zakątkach wszechświata? Może być inaczej.

Fizycy z RPA właśnie opublikowali badania. Wskazują, że w zapadających się gwiazdach neutronowych czas może biec wstecz. Brzmi jak fantastyka? Matma się zgadza. Posłuchaj.

Co to jest gwiazda neutronowa? Krótko i na temat

Wyobraź sobie Słońce. Ogromną kulę gazu, co daje nam życie. Teraz zgnieć ją do rozmiarów miasta. To gwiazda neutronowa.

Powstaje po wybuchu supernowej. Rdzeń masywnej gwiazdy zapada się. Elektrony łączą się z protonami. Powstają neutrony.

Łyżeczka takiego materiału waży tyle co Mount Everest. Grawitacja miażdżyca. Przejście przez nią? Godzina albo dwie. A masa? Większa niż Słońce. Te obiekty to kosmiczne potwory. Tylko czarne dziury są dziwniejsze.

Odkrycie: czas płynie wstecz

Naukowcy z RPA badali zapadającą się gwiazdę neutronową. Użyli "funkcji epokowych". To narzędzia matematyczne do opisu czasoprzestrzeni.

Wynik? Entropia – miara nieporządku – spadała podczas zapadania. Zamiast rosnąć, jak zwykle.

Dlaczego to ważne? W naszym świecie entropia zawsze rośnie. Pokój brudzi się sam. Kawa stygnie. To strzałka czasu. Kierunek czasu definiuje wzrost nieporządku.

Gdy entropia maleje? Strzałka czasu odwraca się. W gwiazdzie neutronowej tak się dzieje.

Dwa rodzaje entropii na wojnie

Sekret w dwóch entropiach, co walczą ze sobą.

Zwykła entropia lubi rozrzut. Materia i energia rozpraszają się. Chaos rośnie.

Ale entropia grawitacyjna? Ona ciągnie do środka. Grawitacja skupia materię. Robi gęstsze pakunki.

Na co dzień wygrywa zwykła. Wszystko się rozłazi. Ale w zapadającej się gwieździe neutronowej grawitacja dominuje. Entropia grawitacyjna wygrywa. Czas odwraca kierunek.

Dwa chaosy biją się. W skrajnej grawitacji wygrywa ten "niewłaściwy".

Co to naprawdę znaczy?

Nie ciesz się za wcześnie. To nie maszyna czasu. Nie cofniesz się w przeszłość. To modele teoretyczne. Matematyczne symulacje ekstremalnych warunków.

Raczej eksperyment myślowy. Pokazuje, że reguły czasu zależą od otoczenia. Na Ziemi strzałka do przodu. Ale wszechświat ma inne tryby.

Dlaczego to istotne dla ciebie?

Łączy się z Wielkim Wybuchem. Tuż po nim entropia była niska. Teraz rośnie od miliardów lat. Skąd ten start?

Może niektóre fragmenty wszechświata biegną odwrotnie? Tam grawitacja rządzi entropią. To krok do rozwiązania zagadki.

Szerszy obraz

Fizyka pokazuje, jak dziwny jest świat. Czas nie jest stały. Splata się z grawitacją, entropią i krzywizną czasoprzestrzeni.

Zespół z RPA buduje podstawy. Testują matmę. Odkrywają reguły wszechświata. Nauka tak działa. Krok po kroku.

Kto wie? Może to początek nowej wizji czasu.

Wszechświat zaskakuje. Dlatego to uwielbiam.