A co jeśli zwierzęta ukrywały się przed nami przez 200 milionów lat?

Muszę wam opowiedzieć o czymś, co dosłownie zwaliło mnie z nóg w tym tygodniu. Nie mogę przestać o tym myśleć.

Naukowcy właśnie opublikowali badania sugerujące, że zwierzęta mogły ewoluować na Ziemi 200 milionów lat wcześniej, zanim mieliśmy jakikolwiek twardy dowód na ich istnienie. Dwieście milionów lat. To nie jest mała luka w osi czasu. To jest totalne przepisanie rozdziału historii życia.

##Problem z szukaniem skamieniałości

Oto co jest szalone w paleontologii: znalezienie skamieniałości jest naprawdę trudne. Nie tylko dlatego, że kości potrzebują konkretnych warunków, żeby się zachować. Chodzi o to, że tak naprawdę gramy w detektywa z niekompletnymi dowodami rozrzuconymi na miliardy lat historii Ziemi.

Przez dekady naukowcy przyjmowali rozsądne założenie: jeśli zwierzęta gdzieś istniały, ich skamieniałości powinny pojawić się w dobrze zachowanych złożach fossilnych z tego okresu. To logiczne posunięcie. Te wyjątkowe miejsca zachowują mikroskopijne organizmy z niesamowitymi detalami. Więc jeśli zwierzęta były wokół, na pewno byśmy je widzieli.

To założenie sprawiło, że badacze zaczęli przyglądać się słynnemu miejscu w Chinach o nazwie Weng'an Biota. Ma około 590 milionów lat i zawiera mikroskopijne organizmy zachowane z niesamowitym stopniem szczegółowości. Ale jest jeden problem — żaden z nich nie jest definitywnie zwierzęciem.

Więc naukowcy wywnioskowali: zwierzęta musiały ewoluować po uformowaniu tego złoża. Gdyby istniały wcześniej, pojawiłyby się w Weng'an, prawda?

Punkt zwrotny z Mongolii

No to zespół badaczy z Oksfordu i kilku innych instytucji postanowił to założenie przetestować. Pojechali do Mongolii i przebadali inne wyjątkowe złoże fossilne zwane Kheseen Biota — które jest młodsze od Weng'an o około 40 milionów lat.

Przeanalizowali ponad 140 próbek używając naprawdę zaawansowanego sprzętu mikroskopowego. I wiecie co znaleźli? Przepięknie zachowane mikroskamieniałości — maleńkie kuliste organizmy z kolcami i rozgałęzieniami, struktury podobne do zarodków, wszystko co trzeba. Zachowanie było absolutnie najwyższej jakości.

Ale jest haczyk: nadal brak zwierząt.

A to jest kluczowe, bo wiemy, że zwierzęta istniały w czasie formowania Kheseen Biota. Znaleźliśmy je w innych lokalizacjach na świecie z tego okresu.

Co więc z tego wynika? To basically rozwala pierwotny argument na kawałki. Fakt, że Weng'an nie pokazuje zwierząt, nie oznacza, że nie ewoluowały gdzie indziej. Warunki, które zachowały te delikatne mikroskamieniałości, mogły nie być odpowiednie dla zachowania szczątków zwierząt. Zwierzęta mogły żyć w zupełnie innych środowiskach.

Cofanie zegara

To odkrycie sprawiło, że zespół badawczy zrobił coś ciekawego: przestali używać Weng'an jako punktu odniesienia i zaczęli patrzeć na znacznie starsze złoża — mówimy o okresie 850 do 730 milionów lat temu. Norwegia, Australia i Arizona mają skały bogate w skamieniałości z tego okresu, które teoretycznie powinny zachować zwierzęta, gdyby te istniały.

Kiedy połączyli analizę zegara molekularnego (zasadniczo porównywanie różnic genetycznych między żywymi gatunkami, żeby oszacować, kiedy żyli ich wspólni przodkowie) z tymi starszymi ograniczeniami, matematyka drastycznie się zmieniła.

Szacowany początek zwierząt przesunął się wstecz o około 200 milionów lat — umieszczając ich pojawienie się gdzieś między 800 a 700 milionów lat temu.

To setki milionów lat potencjalnej historii zwierząt, które po prostu... nie pojawiały się w zapisie fossilnym.

Dlaczego to jest ważne?

Oto dlaczego osobiście jestem taki podekscytowany: zawsze wiedzieliśmy, że zapis fossilny jest niepełny, ale te badania pomagają nam zrozumieć dlaczego jest tak niekompletny. Zwierzęta mogły istnieć w środowiskach lub warunkach, które po prostu nie sprzyjały fosylizacji. Mogły być zbyt rzadkie, zbyt małe lub zbyt delikatne.

To jak odkrycie, że twój cichy sąsiad od lat biega w maratonach — po prostu nigdy o tym nie wspomniał, a jego buty do biegania nie widać na zdjęciach rodzinnych.

Jest też chemiczny dowód (dosłownie unoszący się w starożytnych skałach), który sugeruje, że gąbki — jedna z najprostszych form zwierzęcych — istniały co najmniej 650 milionów lat temu. Te cząsteczki dają naukowcom kolejny sposób na zaglądanie za kurtynę czasu.

Szerszy obraz

Uwielbiam, że nauka właśnie tak działa. Robimy najlepsze założenia, jakie możemy, z dowodami które mamy, a potem wciąż kwestionujemy, testujemy i udoskonalamy. Badacze za tymi studiami nie wyrzucili starych założeń ze złości — z szacunkiem je zakwestionowali nowymi danymi i logiką.

I szczerze mówiąc? To sprawia, że ewolucja zwierząt jest jeszcze bardziej tajemnicza i fascynująca. Mówimy o stworzeniach, które mogły cicho różnicować się w ukrytych zakątkach starożytnej Ziemi, podczas gdy planeta przechodziła przez jedne z najbardziej ekstremalnych epok lodowcowych. Scena ewolucyjna była przygotowywana przez setki milionów lat przed słynną "eksplozją kambryjską", kiedy życie zwierzęce nagle stało się oczywiste w zapisie fossilnym.

Więc następnym razem, gdy zobaczysz wiewiórkę w swoim ogródku albo obejrzysz dokument o głębinowych stworzeniach, zapamiętaj: ich drzewo genealogiczne może sięgać znacznie dalej, niż kiedykolwiek sobie wyobrażaliśmy. Historia życia zwierzęcego na Ziemi wciąż jest pisana, jedno nowe odkrycie na raz.