AI inson mutaxassisini haftalar davomida qiynagan masalani yechdi

Yaqinda o‘qib chiqdim, hayratga soladigan voqea. Donald Knut – kompyuter dasturlash san’ati kitobining muallifi, eng buyuk olimlardan biri – yangi maqola chiqardi. Sarlavhasi: “Klodning sikllari”. Bu meni hayratda qoldirdi.

Masalaning boshlanishi

Tasavvur qiling: 3D panjarada nuqtalar bor. Har biri uchta boshqa nuqtaga bog‘langan. Vazifa – uchta alohida yo‘l topish. Har bir yo‘l har nuqtani bir marta o‘tishi kerak. Barcha bog‘lanishlar ishlatilishi lozim.

Knut kichik holatlarni yechdi. Lekin umumiy yechim topa olmadi. Haftalar davomida urindi.

Klod Opus kirib keldi

Knutning hamkasbi Filip Staplers masalani Anthropicning Klod Opus 4.6 ga berdi. Kutilmagan natija chiqdi. Klod tasodifiy javob bermadi. U 31 ta bosqichli tadqiqot o‘tkazdi.

Avval oddiy usullarni sinab ko‘rdi – ish bermadi. Keyin murakkabroq yo‘llarga o‘tdi. Masalani qayta shakllantirdi. Naqshlarni ko‘rdi. 15-bosqichda “tolali parchalash” usulini chiqardi. Bu oddiy hisoblash emas, haqiqiy matematik fikr.

Yechim topildi

31-bosqichda Klod eureka dedi. 2 dan katta barcha toq sonlar uchun ishlaydigan qurilish topdi. Kod bir necha satr. Staplers 3 dan 101 gacha sinab ko‘rdi – hammasi mukammal.

Nega muhim (va nega emas)

AI matematiklar o‘rnini bosadi deb qo‘rqmang. Knut o‘zi aytdi: isbot kerak edi, u yozdi. Klod naqsh topdi, lekin “nega” ishlayotganini inson tushundi.

Bu raqobat emas, hamkorlik. Klodning tizimli qidiruvi inson sezgisiga yordam berdi. Matematiklar uchun yangi qurol.

Haqiqiy holat

Knutning hikoyasi ochiq. Klod xato qildi, qayta ishga tushirish kerak bo‘ldi. Hujjatlar yozishni eslatish lozim edi. Ba’zan tiqilib qoldi, kod buzildi.

AI bilan ishlash – mehnat. Sehr emas. Lekin natija ajoyib.

Keyingi nima?

Juft sonlar uchun masalani Klod yechmadi. Inson fikri hali kerak – ixtiro, sezgi.

Bu voqea umid beradi. AI mutaxassis yordamchisi bo‘ladi. Tizimli qidiradi, naqsh ko‘radi, yangi g‘oyalarni taklif qiladi.

Knut aytganidek: “Klodga shlyapa olib hurmat!” Ha, va insonlarga ham – to‘g‘ri savol berish uchun.