Bu Buzullar Sandığımızdan Çok Daha Hassas Çıktı

Açıkçası söyleyeyim — bu araştırmayı ilk okuduğumda bir hayli şaşırdım. Bilim karmaşık olduğu için değil (ki öyle, biraz), bu devasa buz oluşumlarının sıcaklığa ne kadar hızlı tepki verdiğini görünce.

Carnegie Mellon Üniversitesi ve Alaska Fairbanks Üniversitesi'nden araştırmacıların bulgularına göre, Alaska'daki buzullar ısıya karşı inanılmaz hassas. Evet, şaşırtıcı derecede hassas. Yaz sıcaklıkları her bir derece Celsius arttığında, buzul erimesi yaklaşık üç hafta uzuyor.

Üç hafta! Sadece tek bir dereceden kaynaklanan, neredeyse bir aylık ekstra erime demek.

"Bir derece o kadar da büyük bir şey değil" diyebilirsiniz. Haklısınız da. İşte tam da bu yüzden bu bulgu bu kadar endişe verici. Burada dramatik sıcaklık dalgalarından değil, zaten dünya genelinde başlamış olan kademeli bir ısınmadan bahsediyoruz.

Keşfin Arkasındaki (Kasten Yapılmış) Teknoloji

İşin teknoloji kısmı gerçekten ilgi çekici. Araştırmacılar, Avrupa'nın Sentinel-1 uydularına takılı sentetik açıklıklı radar, yani SAR kullanmış. Bu sıradan bir kamera değil.

SAR, uzaydan Dünya yüzeyine mikro dalga sinyalleri gönderip geri dönen sinyalleri analiz ederek çalışıyor. Görünür ışık yerine mikro dalga kullandığı için bulutların, dumanın ve hatta karanlığın içinden görebiliyor. Bu, buzul izleme için büyük bir avantaj çünkü bu uzak bölgeler çoğunlukla bulutlarla kaplı ya da kutup gecesi yaşanıyor.

Eski yöntemler optik cihazlara dayanıyordu — yani yaz sonuna doğru buzdulların fotoğrafını çekmek gibi bir şey. Ancak araştırmacı Mark Fahnestock'un işaret ettiği gibi, bu yaklaşımda bir sorun var:

"Eğer fotoğraf çekmeyi bir gün geciktirirseniz, tüm buzdula kar yağmış olabilir ve altta nerenin çıplak buz olduğunu göremezsiniz."

Ne kadar sinir bozucu! Hava koşullarının verilerinizi bir gecede silebileceğini düşünün.

Yeni SAR yaklaşımı, bilim insanlarının yıl boyunca — sadece kısa açık dönemlerde değil — buzdulları otomatik ve tutarlı şekilde izlemesine olanak tanıyor. İşe yarar, değil mi?

2019 Sıcak Hava Dalgası: Geleceğe Bir Bakış

Araştırma ekibi, 2019 Haziran ve Temmuz'unda Alaska'yı vuran aşırı sıcak hava dalgasını mercek altına almış — hatırlıyor musunuz? Yaklaşık iki hafta boyunca pek çok yerde sıcaklıklar normalin 20-30 derece üzerinde seyretti. Anchorage 90°F'ye ulaştı, bu oralarda neredeyse görülmemiş bir şey (normal yaz en yüksekleri 60'ların ortasında).

Bu kavurucu dönemde buzdulların başına gelenler oldukça aydınlatıcıydı. Kar çizgileri — yani kar örtüsünün bittiği ve çıplak buzdulun başladığı sınır — deniz seviyesinden yaklaşık 350 fit yukarı fırladı. Normal bir yılda bu yüksekliklere ulaşmaları yaklaşık iki ay daha geç olurdu.

Bir dakika bunu düşünün. 350 fit daha yüksekte, iki ay daha erken. Yani yaz mevsiminin bu antik buz oluşumları üzerinde hızlı oynatıldığını izliyormuşsunuz gibi.

Sonuçları ciddi. Koruyucu kar örtüsü erken kaybolduğunda, altındaki koyu renkli çıplak buz ve firn (yarı sıkışmış granüler kar) güneşe daha uzun süre maruz kalıyor. Daha fazla maruz kalma, daha fazla erime, daha fazla okyanusa akan su demek — ve deniz seviyesi yükselmesiyle ilgili uzun vadeli kaygıları bir kenara bırakıyorum bile.

Bilimin Ötesinde Neden Önemli

Bazılarınızın "Harika, bir iklim araştırması daha. Alaska'daki buzdullar hakkında ne yapabilirim ki?" diye düşünebileceğini biliyorum.

Ama mesele şu: bu bulgular gezegenimizin ısınmaya nasıl tepki verdiğine dair kritik bir bilgi sunuyor. Artık sıcaklık ile buzul davranışı arasında ölçülebilir, kantitatif bir ilişkiye sahibiz. Bilim insanları farklı ısınma senaryoları altında ne kadar ek erime görebileceğimizi tahmin edebiliyor.

Araştırmacı Albin Wells'in dediği gibi: "Bu sıcaklık korelasyonları, gelecekteki daha sıcak iklimler altında ne kadar erime veya kar çizgisi geri çekilmesi bekleyebileceğimiz konusunda fikir vermeye başlıyor."

Bu güçlü bir bilgi. Sadece bilim insanları için değil, gelecekte neyin geleceğini anlaması gereken topluluklar, hükümetler ve planlamacılar için de.

Pratik etkilerinin ötesinde, bu araştırmada почти ruhani bir şeyler var. Bu buzdullar binlerce yıldır var, Alaska'nın dağlarında yavaşça akıp duruyorlar. Uygarlıkların yükselişine ve çöküşüne tanık olmuşlar. Ve şimdi, bizim sayemizde, onlarca yıl yerine haftalar içinde sıcaklık değişimlerine tepki veriyorlar.

Sonuç

Peki bu bilgilerden ne çıkarmalıyız? Birkaç şey var:

Birincisi, gezegenimizin iklim sistemi son derece hassas ayarlanmış. Günlük hayatınızda fark etmeyebileceğiniz tek bir derecelik ısınma — bu devasa buzul sistemleri üzerinde muazzam dalgalanma etkileri yaratabiliyor.

İkincisi, teknoloji bu değişimleri benzeri görülmemiş bir netlikle görmemizi sağlıyor. Uydu radarı kullanarak buzdulları yıl boyunca otomatik olarak takip edebilmek, dünyamızdaki buzları izlemek için oyun değiştirici bir gelişme.

Üçüncüsü ve belki de en önemlisi, bugüne kadar en fazla bilgiye sahibiz. Mesele artık ne olduğunu anlayıp anlamadığımız değil — onun için bir şey yapıp yapmayacağımız.

Dikkatli bir şekilde umutlu olmayı seçiyorum. Bu tür çalışmalar bize daha iyi kararlar almak için ihtiyacımız olan bilgiyi veriyor. Ve değişim, böyle başlar — umutsuzlukla değil, anlayışla.

Kaynak: ScienceDaily