Bu Kasallik Nima Uchun Ba'zilarda Chiqadi, Ba'zilarda Yo'q?
Olimlar allaqachon ko'p yillar davomida bitta savolga javob izlashmoqda: nega Alzheimer geniga ega bo'lgan ba'zi odamlarda kasallik chiqmaydi? Bu savolning javobi endi biroz aniqlashib bormoqda.
Javob miyada joylashgan bir ferment bilan bog'liq. Bu ferment odatda zarur vazifalarni bajaradi. Lekin u haddan tashqari faollashsa, miyada yallig'lanishni keltirib chiqaradi. Bu esa Alzheimer uchun qulay sharoit yaratadi.
Nima Uchun Uni To'liq O'chirmaslik Kerak?
Bu fermentni butunlay to'xtatib qo'yish mumkin emas. Chunki u miyaning normal ishlashi uchun ham kerak. Shuning uchun olimlar uni faqat biroz kamaytirish yo'lini izlashdi.
Tadqiqot shuni ko'rsatdiki, APOE4 geniga ega bo'lgan va bu ferment faolligi yuqori bo'lgan odamlarda kasallik chiqish ehtimoli yuqoriroq.
Kompyuter Orqali Minglab Molekulalarni Tekshirish
Olimlar oddiy usuldan voz kechib, superkompyuter yordamida milliardlab molekulalarni tekshirishdi. Ular maqsadli modda izlashdi — u ferment faolligini pasaytirishi, miyaga o'ta olishi va boshqa kerakli fermentlarga zarar yetkazmasligi kerak edi.
Topilgan modda laboratoriyada odam miya hujayralarida sinaldi. Natija ijobiy chiqdi. Keyin sichqonlarda ham sinov o'tkazildi — modda miyaga yetib bordi va yallig'lanishni kamaytirdi.
Keyingi Qadamlar
Tadqiqot rahbari hozircha hech qanday va'da bermayapti. U faqat shuni aytmoqdaki, bu yo'l xavfsizmi, amalga oshirish mumkinmi va odamlarga yordam beradimi — buni aniqlash kerak.
Bu yondashuv oddiy va real. Chunki erta natijalarga ishonib, darhol xulosa chiqarib bo'lmaydi.
Bu Tadqiqotning Farqi Nimada?
Bu ishning asosiy jihati shundaki, u bitta aniq mexanizmni topib, unga ta'sir qilishni o'rgandi. Hech qanday "mo''jizaviy dori" haqida gap yo'q. Faqat ilmiy asosli qadamlar bor.
Bundan tashqari, kompyuter orqali molekulalarni tekshirish usuli ham zamonaviy yondashuvni ko'rsatadi. Ilgari yillar davom etadigan ish endi oylar ichida amalga oshirilmoqda.
Albatta, hali inson sinovlari oldinda. Lekin genetik xavf omiliga ega odamlar uchun bu yo'nalish umid beradi.