Zamanın Unuttuğu Parşömenler (Neredeyse)

Şunu itiraf edeyim: bu çalışmayı ilk okuduğumda, anladığımdan emin olmak için iki kere okumam gerekti.

Bilim insanları kasıtlı olarak papirüs rulo yaktı. Geleneksel Mısır malzemeleri kullandılar, lise öğrencilerine kamış kalemle yazdırdılar, rulo haline getirdiler ve yüksek sıcaklıklı fırınlarda iyice kömürleşene kadar yaktılar.

İşte asıl nokta: bu son derece zekice bir hareketti.

Neden?

Şöyle düşünün. İtalya'da Herculaneum'da, yaklaşık 2.000 yıl önce, Vezüv Yanardağı tarihin en yıkıcı volkanik patlamalarından birini gerçekleştirmek üzere. Saatler içinde tüm bir şehir kül tabakası altında kalıyor. Ama çoğu insanın bilmediği bir şey var: kül sadece binaları ve cesetleri korumadı, çok daha değerli bir şeyi de korudu: komple bir kütüphane.

Yaklaşık 1.800 papirüs rulo bu felakette sağlam kalmış. Bunlar pek çok antik edebiyat eserinin yaptığı gibi kopya kopya değil. Bunlar orijinal eserler, antik entelektüel çevrelerden doğrudan gelen ve volkanik yıkımla zamanda dondurulan kitaplar.

Sorun mu? Tamamen okunaksızlar. Rulolar o kadar kırılgan ki, açmaya çalışmak genellikle siyah kül ve toz yığınına dönüşüyor. Yüzyıllardır araştırmacılar bu hazinelerin çok küçük bir kısmını okumayı başardı.

Aklın Aydınlandığı An

Sıra Douglas Seiler ve Berkeley SETI ekibine geldi. Onların parlak fikri neydi? Sorun belki de rulo'nun kendisinde değil, mürekkepte olabilirdi.

Antik mürekkeppler aynı değildi. Bazıları karbondan yapılıyordu (esasen yanmış odun ve su karışımı), diğerleri kurşun gibi metal elementler içeriyordu. Araştırmacılar için işin ilginç tarafı şu: kurşun, kömürleşmiş papirüsten çok daha güçlü X-ışını emer.

Dolayısıyla fikir kavramsal olarak basitti ama uygulamada devrim niteliğindeydi: Karbonlaşmış ruloları X-ışını teknolojisiyle tarayabilseler, belirli mürekkeplerdeki kurşun "parlayacaktı" - yanmış arka plana karşı. Bir bilgisayar, kırılgan rulo'ya hiç dokunmadan gizli metni sanal olarak açıp okuyabilecekti.

Teorinin Test Edilmesi

Konsepti kanıtlamak için Seiler'in yaptığı şey bayağı çılgıncadı. Japonya'dan gerçek Mısır papirüsü ve geleneksel is mürekkebi temin etti. Lise öğrencilerine Yıldız Savaşları'ndan, İncil'den ve hatta Dış Sınırlar dizisinden pasajlar yazdırdı.

Sonra yakma kısmı geldi.

Papirüsü rulo yaptı, bir kaba koydu, yüksek sıcaklıklı fırına yerleştirdi ve iyice karbonlaşana kadar pişirdi - neredeyse iki bin yıl önce Vezüv patlamasında olanları birebir taklit ederek.

Sonuçlar şaşırtıcıydı. Mürekkepteki en küçük miktardaki kurşun bile, çevresindeki yanmış papirüsten 25 kat daha güçlü sinyal üretti. Yazılar tarama sonuçlarında adeta fışkırıyordu.

Neden Önemli Bu Kadar?

Bunu sana perspektife oturtayım.

Antik çağdan kalan hemen her şey yok olmuş. Savaşlar, yangınlar, çürüme, basit ihmal - bunların hepsi antik edebiyatın büyük çoğunluğunu yok etti. Antik Yunanistan ve Roma'dan elimizde kalan, aslında yazılanların sadece küçük bir kısmı. Pek çok felsefe incelemesi, bilimsel çalışma, şiir ve tarih, kimse kopyalayamadan yok olup gitti.

Ama Herculaneum ruloları, sonsuza dek kaybolduğunu sandığımız metinleri içeriyor olabilir.

Projeye danışmanlık yapan Berkeley arkeoloji yüksek lisans öğrencisi Leah Packard-Grams'ın dediğine göre, "Bahisler, Yunan edebiyatı tarihinin en yükseği."

Çok baskı yok, değil mi?

Uygulanabilir Bir Yol

İşte bu yaklaşımı özellikle heyecan verici kılan şey: sadece teorik olarak mümkün değil, pratikte uygulanabilir.

Araştırmacılar, nispeten ucuz bir el tipi X-ışını tarayıcısının yanmış rulolardaki kurşun bazlı mürekkebi tespit edebildiğini keşfetti. Bu, küratörlerin uzun ve pahalı tam tarama işlemlerine girişmeden önce, hangi ruloların okunabilir içerik barındırma ihtimalinin yüksek olduğunu belirleyebileceği anlamına geliyor.

Başka bir deyişle, antik edebiyat için bir triaj sistemi.

Ekip şimdi temelde Herculaneum koleksiyonuyla çalışan araştırmacıları, sistematik olarak kurşun bazlı mürekkep aramaya başlamaya çağırıyor. Bu 1.800 rulo'nun küçük bir yüzdesi bile kurşun içerse, insanlığın iki bin yıldır okumadığı eserlerin kurtarılma potansiyeli ortaya çıkıyor.

Ne Bulabiliriz?

Şimdiye kadar fiziksel olarak açmayı başardığımız rulolar - çoğu zaman acı verici ve yıkıcı süreçlerle - ağırlıklı olarak Philodemus'un eserleri. Eruptiyon'dan yaklaşık bir yüzyıl önce Herculaneum'da yaşamış bir Epikürosçu filozof bu. Ve bunlar alan uzmanları için zaten değerli kanıtlar sundu.

Ama İtalya, Fransa ve İngiltere'deki koleksiyonlarda halihazırda yüzlerce okunmamış rulo duruyor. Bazıları tamamen bilinmeyen eserler barındırıyor olabilir. Antik filozofların kayıp diyalogları. Bilimsel incelemeler. Şiir. Tarih. Antik dünyanın kayıp sesleri.

Ve şimdi, kelimenin gerçek anlamıyla ateşle oynamaya istekli araştırmacılar sayesinde, bu sesleri tekrar duyabiliriz belki de.

Geçmişi korumanın en iyi yolu bazen onun nasıl yok edildiğini anlamaktır. Bu durumda, yok oluşu kontrollü koşullarda taklit ederek, bilim insanları hiç okuyamayacağımızı sandığımız kelimeleri belki de geri kazandırabilir.

Bilmiyorum senin için ama, bence bu tamamen inanılmaz bir şey.

Kaynak: ScienceDaily