Najdzikszy zwrot akcji w historii, jaki usłyszysz dziś

Dobra, miłośnicy historii, mam dla was historię szalejszą niż wszystko, co znajdziecie w średniowiecznym dramacie. Wyobraźcie to sobie: rok 1066, Harold Godwinson jest królem Anglii, a Wilhelm Zdobywca szykuje swoją słynną inwazję. Znamy tę opowieść, prawda? Złamane przysięgi, sporne następstwo tronu, dramatyczna bitwa na wzgórzu...

Ale co jeśli powiem wam, że prawdziwy powód porażki Harolda może nie mieć nic wspólnego z samym polem bitwy? Co jeśli wszystko rozstrzygnęło się w Rzymie, w zaciekłej walce dwóch papieży?

Problem papieski? Dwóch papieży, dokładnie

Wiem, co myślicie. „Dwóch papieży? To nie było tylko w tym filmie z Tomem Hanksem?" Ale przygotujcie się, bo średniowieczna polityka była porażająca.

Na początku lat sześćdziesiątych XI wieku zachodnie chrześcijaństwo przechodziło okres, który moglibyśmy grzecznie nazwać „trudnym". W 1061 roku zamiast jednego papieża nagle pojawili się dwaj, którzy twierdzili, że to oni są tymi prawdziwymi. Papież Aleksander II z jednej strony i gość o imieniu biskup Cadalus z Parmy (który przyjął imię Honoriusz II) z drugiej. Mieli rywali, konkurujące ze sobą roszczenia i, mówiąc wprost, nie wysyłali sobie kartek z życzeniami świątecznymi.

Święte Cesarstwo Rzymskie wspierało Honoriusza, podczas gdy Aleksander miał własną koalicję zwolenników. To była w zasadzie wojna religijna, która rozcięła Europę na pół.

Gdzie w tym wszystkim jest Harold?

A tutaj robi się ciekawie. Profesor Tom Licence z Uniwersytetu Wschodniej Anglii przeszukiwał archiwa watykańskie i odkrył coś fascynującego: zagubiony list papieski napisany przez papieża Aleksandra II po tym, jak Wilhelm już objął angielski tron.

A to, co Aleksander napisał o Anglii? Bolesne.

Papież zasadniczo stwierdził, że Anglia porzuciła swoją duchową drogę i podążyła za „pyszą swojego ojca Szatana". Historycy widzieli te cytaty wcześniej, ale wzruszyli na nie ramionami jako na mętne uwagi religijne.

Ale Licence uważa, że rozwiązał zagadkę. Gdy czytasz te fragmenty w kontekście dramatu dwóch papieży, nie są to tylko ogólne pouczenia moralne. To bardzo konkretny atak polityczny.

Pomyślcie o tym w ten sposób: jeśli Anglia poparła Honoriusza II (rivala Aleksandra), to w oczach Aleksandra Anglicy nie popełniali tylko błędu teologicznego. Wybierali złą stronę w najważniejszym religijnym starciu epoki.

Dlaczego papież miałby wspierać Wilhelma?

Oto zagadka, nad którą historycy głowią się od dawna: dlaczego papież miałby wspierać normańskiego księcia atakującego chrześcijańskie królestwo i obalającego jego króla? To wydaje się... no wiecie... złe?

Tradycyjna odpowiedź brzmiała: rzekome złamanie przysięgi przez Harolda (podobno obiecał wspierać roszczenia Wilhelma do tronu, a potem sam je przejął). Ale to zawsze brzmiało jak cienka wymówka dla inwazji.

To, co sugeruje badanie Licence'a, jest o wiele ciekawsze: papież Aleksander II mógł postrzegać podbój normański jako część większej walki. Wilhelm nie tylko chwytał ziemie. Pomagał Aleksandrowi pokonać wrogów, w tym każdego, kto poparł niewłaściwego papieża.

W oczach Aleksandra to nie była chciwa grabież. To była święta krucjata przeciwko zwolennikom Szatana. Bez presji, Harold.

Co to oznacza dla wszystkiego, co myśleliśmy, że wiemy

Jeśli Licence ma rację — a szczerze mówiąc, dowody wyglądają dość przekonująco — to rok 1066 to nie tylko angielska polityka czy sporne następstwo tronu. To splątana w kontynentalny konflikt religijny i polityczny, o którym większość z nas nie słyszała w szkole.

Wybór Anglii dotyczący tego, którego papieża uznać (nawet jeśli był to nieświadomy wybór kierowany polityką, a nie religią) mógł przesądzić o jej losie na lata przed tym, zanim choć jedna strzała została wystrzelona pod Hastings.

Harold nie walczył tylko z Wilhelmem na tym polu bitwy. Walczył z konsekwencjami decyzji podjętych w Rzymie, przez ludzi, których prawdopodobnie nigdy nie spotkał, dotyczących kościelnej kłótni, o której większość angielskich chłopów nie miała pojęcia.

Dlaczego ta historia jest ważna (i dlaczego jestem podekscytowany)

Słuchajcie, kocham dobre sceny bitewne tak samo jak każdy. Hastings to naprawdę jeden z najbardziej dramatycznych momentów w historii Anglii. Ale historie takie jak ta przypominają mi, że historia jest zawsze bardziej skomplikowana niż proste narracje, które sobie powtarzamy.

Lubimy myśleć, że wielkie wydarzenia są rozstrzygane przez wielkich bohaterów i złoczyńców podejmujących jasne decyzje w dramatycznych momentach. Ale często? Decydują o nich urzędnicze intrygi, zapomniane sojusze i kościelne walki, które odeszły w zapomnienie.

I szczerze? To o wiele ciekawsze.

Jeśli chcecie zobaczyć tę historię na własne oczy, Muzeum Brytyjskie wkrótce otwiera dużą wystawę z taśmą z Bayeux. Oglądać te słynne sceny podboju normańskiego, wiedząc o tej ukrytej papieskiej dramie? Czadowa sprawa.

Czasami prawdziwa historia za historią jest tą, której nigdy nie słyszymy.

Źródło: Badania Uniwersytetu Wschodniej Anglii przez ScienceDaily