Salom, do'stlar! Bugun sizlarga texnologiyalar olamidagi juda qiziqarli yangilikni keltiraman. Tasavvur qiling, robot ishlashi uchun batareyka yoki murakkab motor kerak emas. Unga faqat ozgina yorug'lik va tirik mushak hujayralari kifoya.
Bu fantastik filmdan olingan sahna emas, MIT olimlarining haqiqiy kashfiyoti! Ular mushak hujayralaridan foydalanadigan, suvda suzuvchi kichik robot yaratishdi.
Bu qanday ishlaydi?
Tushuntirish juda oddiy: Robot — bu kichik, yumshoq gel qobig'dan iborat (taxminan saqich o'lchamida). Uning qanotlariga olimlar ingichka, bir soch tolasidan ham kichik mushak qatlamini o'stirishgan.
Eng qiziq jihati — bu hujayralar yorug'likka qarab harakatlanish uchun genetik jihatdan o'zgartirilgan. Olimlar robotga yorug'lik tushirishsa, mushaklar qisqaradi. Qisqarish natijasida qanotlar harakatlanadi va robot suv ichida suza boshlaydi. Yorug'likni qayerga yoqish orqali robotni istalgan tomonga boshqarish mumkin.
U tez suza oladimi?
Hozircha bu robot "Olimpiada chempioni" emas. U suv ostidagi labirintdan o'ta oladi, lekin tezligi ancha past. Biroq, suv havoda deyarli sezilmaydi, suv esa og'ir va qarshilik ko'rsatuvchi muhit. Shunday kichik va ingichka robotning shu darajada kuch ishlatishi — katta yutuq.
Nima uchun bu muhim? (Bio-gibrid inqilob)
Siz: "Kichik robot qiziq, lekin u nima uchun kerak?" deb o'ylashingiz mumkin.
An'anaviy robotlar metall va plastikdan yasaladi. Ular qattiq, og'ir va nozik narsalarni (masalan, marjon riflari) ezib yuborishi mumkin. MIT jamoasi esa bio-gibrid robotlar yo'lini ochmoqda. Bu texnologiyaning afzalliklari:
- Arzon: Avvalgi modellarga qaraganda juda kam material sarflanadi.
- Samarali: Inichka dizayn suvda yaxshi harakatlanadi.
- O'zini tiklay oladi: Robot tirik hujayralardan iborat, demak, u jarohat olsa, o'zini "davolay" olishi mumkin. Metall robotlar esa bunday qila olmaydi!
- Noziklik: Ular juda yumshoq bo'lgani uchun tabiatdagi nozik ekotizimlarga zarar yetkazmasdan suza oladi.
Kelajak qanday bo'ladi?
Olimlar bu loyiha ustida uzoq vaqt ishlashgan. Ular robotning asosi (gel) qanchalik qattiq yoki yumshoq bo'lishini ham maxsus sozlashgan.
Biz yaqin kelajakda robotlar shunchaki yasaladigan mashina emas, balki "o'stiriladigan" tirik mavjudotlar ekanligini ko'rishimiz mumkin. Bu — texnologiya va biologiyaning hayratlanarli uchrashuvi!