Tamam, itiraf etmem gerekir ki — bu çalışmayı ilk duyduğumda, bildiğimiz o klasik deniz kaplumbağası hikâyesini bekliyordum. Hani şu: cesur küçük kaplumbağalar kumsalda yumurtadan çıkar, okyanusa doğru koşar ve ardından binlerce millik, açık denizlerde geçen inanılmaz bir yolculuğa çıkarlar. Deniz kaplumbağaları, hayvanlar âleminin maratoncularıdır, değil mi?
Ancek Galápagos’taki sarı morfolu yeşil deniz kaplumbağalarını inceleyen bilim insanları, hiç beklemedikleri bir sürprizle karşılaştılar.
Deniz Kaplumbağaları Dünyasının Ev Kuşları
2015 yılında, Galápagos Deniz Koruma Alanı’ndaki birkaç adanın yakınında dokuz yetişkin kaplumbağayı işaretlemek için ABD ve Ekvador’dan bir araştırma ekibi karar aldı. Bu kaplumbağalara (tabii ki dikkatlice) elektronik takip cihazları taktılar, onları uydularla bağlantılı hale getirdiler ve bu kaplumbağaların nereye gideceğini izlemeye başladılar.
Bekledikleri şey şuydu: Kaplumbağalar, deniz kaplumbağalarının ünlü olduğu o efsanevi göç rotalarını takip ederek, sonunda Batı Pasifik’teki uzak kumsallara üremek için gideceklerdi.
Gerçekte olan ise şuydu: Üç yıllık takip süresince, işaretlenen kaplumbağaların hiçbiri Galápagos Deniz Koruma Alanı’ndan ayrılmadı. Tek bir tanesi bile.
“Gerçekten şaşırdım,” dedi çalışmanın yazarlarından Dr. John W. Rowe. “Onların Batı Pasifik’teki uzak kumsallara üremek için göç etmelerini bekliyorduk, ancak ilginç bir şekilde, uydu takılı kaplumbağalarımızdan hiçbiri Galápagos Deniz Koruma Alanı’ndan bile ayrılmadı.”
Bu arada, bu kaplumbağaların Bernardo, Sara, Ainoa ve Leandro gibi isimleri vardı. Ne kadar sevimli, değil mi? Bilim bazen sevimli olabiliyor.
Bu Sarı Morfoler Neden Özel?
Bu kaplumbağaları özel kılan şeyi açıklayayım. Yeşil deniz kaplumbağaları, yedi deniz kaplumbağası türü arasında benzersizdir çünkü yetişkinleri neredeyse su altı inekleri gibidir — onlar esas olarak otçuldur, jöle ve balık yerine deniz çayırları ve alglerle beslenirler.
Pasifik’te genetik olarak birbirinden farklı iki yeşil deniz kaplumbağası türü vardır: sarı morfler (Batı Pasifik’te bulunur) ve siyah morfler (Doğu Pasifik’te, Amerika kıyıları boyunca bulunur). Galápagos, her iki türün de aynı sularda birlikte yüzdüğü dünyadaki tek yerdir. Ne kadar harika, değil mi?
Ama işin ilginç yanı şu: Aynı beslenme noktalarını paylaşsalar da, bu iki grubun yaşam tarzları farklı görünüyor. Sarı morfler ev kuşu gibi davranırken, siyah morfler daha uzun yolculuklara çıkma eğiliminde — bazıları Orta ve Güney Amerika’daki beslenme alanlarına kadar gittiği belgelenmiştir.
Farklı Renkte Bir Kaplumbağa (Deniz Kaplumbağası?)
Takip verileri bazı büyüleyici örüntüleri ortaya koydu. İşaretlenen kaplumbağaların çoğu, tek bir adanın yakınında kalmayı tercih etti, arada sırada birkaç kilometre açık denize açıldılar. Ancak birkaçı biraz daha maceracı çıktı.
Ainoa grubun özgür ruhuydu. San Cristóbal yakınlarında işaretlendikten sonra, sonunda Santa Cruz’a, oradan da Isabela’ya geçti. Bernardo ve Sara da adalar arasında seyahat ederken, Leandro Isabela ile Española arasında gidip geldi.
Araştırmacılar zamanlama konusunda da ilginç bir şey fark ettiler. Kaplumbağalar adalar arasında yalnızca daha serin aylarda — Nisan ile Ekim arasında — hareket ediyorlardı. Yılın daha sıcak dönemlerinde, evlerine daha yakın kalmaktan memnun görünüyorlardı.