Chumolilarning Viruslari Nima Uchun Odamga Yuqmaydi? Yoki Nima Uchun Yuqadi?
Viruslar haqida o'ylab ko'rganmisiz? Minglab coronoviruslar chumolilarda tinch-tinch yashaydi, lekin ulardan faqat bir nechtasi odamga o'tadi. Qiziq emasmi?
Xo'sh, yangi tadqiqotlar buni aniqlashtirdi.
COVID va Chumoli Aloqasi
COVID-19 deyarli aloqador — chumolilardan kelgan. Uni keltirib chiqaruvchi virus SARS-CoV-2 nomli. Bu virusning qariyb 96 foiz genetik kodi RaTG13 coronovirusiga o'xshaydi. Lekin RaTG13 odamlarni kasallantirmaydi.
Demak, farq nimada?
Birgina Aminokislota
UCSF, Mount Sinai, Institut Pasteur va Fred Hutchinson markazlaridan olimlar jamoasi ishga tushdi.
Ularning kashfiyoti hayratlanarli: birgina aminokislota.
Olimlar Orf9b oqsilini o'rgandilar. SARS-CoV-2 va RaTG13 dagi bu oqsil deyarli bir xil — atigi 100 ta aminokislotadan bittasi farq qiladi.
Mana shuncha.
Odam Hujayrasida Biri, Chumoli Hujayrasida Boshqasi
Tajriba natijalari ajablanarli:
Odam o'pkasi hujayralarida: SARS-CoV-2 versiyasi himoya tizimini o'chiradi — virus ko'payadi
Chumoli o'pkasi hujayralarida: RaTG13 versiyasi aksincha — himoya oqsilini yoqadi — virus nazorat ostida qoladi
Bir xil oqsil, bir xil tuzilma, lekin bitta kichik farq bilan.
Bu Nima Deydi?
Tadqiqot rahbari Nevan Krogan shunday dedi: "Chumolida qoluvchi virus bilan odamga o'tadigan halokatli kasallik virusi orasidagi farq g'ayritabiiy kichik genetik o'zgarishlardan kelib chiqishi mumkin."
Bu — yaxshi va yomon tomonlari bor yangilik.
Yaxshi tomoni: Bu molekulyar belgilarni bilib, olimlar kelajakdagi epidemiyalarni oldindan aniqlashi mumkin. Ya'ni, virus odamga o'tishdan oldin uni "topish" imkoniyati paydo bo'ladi.
Hali bu yo'lda ko'p ish qilish kerak. Ammo bu tadqiqot aniq yo'nalish berdi.
Xulosa
Chumolilarni ayblashga shoshilmang. Ular oddiy hayot kechiradi — muammo ularning kichik mutatsiyalarida.
Manba: ScienceDaily, 2026-yil iyun