Coś, co mnie naprawdę zaniepokoiło

Muszę się tym podzielić. Wyobraź sobie naukowców, którzy przeanalizowali tysiąc lat historii trzęsień ziemi w Kalifornii. To, co odkryli, wprawiło mnie w osłupienie.

A jednocześnie — fascynuje. Bo w końcu chodzi o to, jak działa nasza planeta.

Co się dzieje pod naszymi stopami

Trzęsienia ziemi to nagłe przesunięcia skorupy ziemskiej wzdłuż pęknięć zwanych uskokami. Wyobraź sobie dwie puzzle, które powoli o siebie trą. Blokują się. A potem — TRZASK — i całe napięcie uwalnia się na raz.

W południowej Kalifornii mamy dwóch głównych graczy: Uskok San Andreas i Uskok San Jacinto. Razem odpowiadają za większość ruchów tektonicznych w regionie. Od wielkiego trzęsienia o magnitudzie 7.9 w 1857 roku byli względnie cicho.

Cicho, ale nie spokojnie. Ciśnienie rosło. I rosło. I rosło.

Dziwna geografia Przełęczy Cajon

Tu robi się ciekawie. Na północny wschód od Los Angeles jest miejsce zwane Przełęczą Cajon. Oba systemy uskoków zbliżają się tam do siebie na niewielką odległość. To geologiczny chaos — jak skrzyżowanie, gdzie dwie autostrady na chwilę się łączą.

Pytanie, które nurtowało naukowców brzmi: jeśli duże trzęsienie zacznie się na jednym z tych uskoków, czy ograniczy się do niego? Czy może przeskoczy na drugi i zamieni się w o wiele większą katastrofę?

Wprowadzam: „Brama trzęsień ziemi"

Nowe badania pod kierunkiem dr Liliane Burkhard z Uniwersytetu w Bernie spojrzały na ten problem świeżym okiem. Zespół zbudował model komputerowy symulujący tysiąc lat aktywności sejsmicznej. Wprowadzili do niego datowania radiowęglowe warstw osadowych, słojów drzew i historycznych relacji o pęknięciach gruntu.

I tutaj pojawia się najciekawsza część: przełęcz Cajon działa jak „brama trzęsień ziemi".

Nie brama, która po prostu się otwiera lub zamyka. Bardziej jak sygnalizacja świetlna, która reaguje na warunki. Czasem zatrzymuje pęknięcia. Czasem je przepuszcza.

Kluczowy czynnik to nie to, JAK DUŻO naprężenia panuje na uskokach. To to, JAK PODOBNE są te wartości między oboma systemami.

Kiedy naprężenie jest wysokie NA OBU uskokach ORAZ te wartości są do siebie zbliżone? Wtedy pęknięcia przechodzą przez skrzyżowanie i obejmują oba systemy. Tak jak trzęsienie ziemi w Wrightwood w 1812 roku, które rozerwało oba uskoki jako jedno wielkie wydarzenie.

Kiedy wartości naprężenia są niezgrane? Pęknięcie prawdopodobnie zatrzyma się na przełęczy. Tak jak w 1857 roku.

Niepokojące liczby

No to gdzie jesteśmy teraz?

Według modelu, naprężenie na odcinku San Jacinto-Bernardino osiągnęło 3,6 MPa — przekraczając każdą wartość zapisaną podczas całej tysiącletniej symulacji. Sąsiadujący odcinek San Andreas wynosi 2,8 MPa.

Co sprawia, że to szczególnie niepokojące? Oba odcinki doświadczają WYSOKICH I PODOBNYCH poziomów naprężenia. Dokładnie ta konfiguracja historycznie poprzedzała trzęsienia obejmujące wiele uskoków.

„Więc nie tylko martwi fakt, że naprężenia osiągają rekordowe wartości" — zauważyła dr Burkhard — „ale także to, że system znajduje się w konfiguracji, która historycznie prowadziła do największych, najbardziej niszczycielskich zdarzeń."

Co to oznacza dla nas?

Nie chcę tu wywoływać paniki. Ale uważam, że te badania to dobry przypomnienie: „nie mieliśmy dużego trzęsienia od dawna" nie oznacza „czas na delikatne".

Ziemia nie działa według ludzkich kalendarzy. Napięcie gromadziło się przez prawie 170 lat. Brama wydaje się być w stanie przepuszczalnym.

To nie mówi nam, KIEDY uderzy następne wielkie trzęsienie — przewidywanie trzęsień wciąż jest praktycznie niemożliwe. Ale mówi nam, że kiedy to nastąpi, warunki sprzyjają czemuś potencjalnie katastrofalnemu.

Może więc dziś dobry dzień, żeby sprawdzić swój zestaw ratunkowy, przejrzeć plan rodzinny i docenić, jak szalona jest geologia naszej planety.

Czasem nauka daje nam komfort. Czasem daje nam gęsią skórkę. To drugie.

Chcesz więcej takich historii? Daj znać w komentarzach.