Hech kim kutmagan evolyutsiya ajoyiboti

Tasavvur qiling: odamlar 30 yoshda qo'llarni yurish uchun ishlatishni tashlab, faqat oyoqlar bilan sakrab yurishga o'tsa. Bu ahmoqona tuyuladi, shunday emasmi? Shu kabi bir qadimgi sudraluvchi hayvon Sonselasuchus cedrus million yillik evolyutsiya davomida ikki oyoq ustiga turib qolgan.

Vashington universiteti olimlari yaqinda bu haqda maqola chop etdi. Tabiat o'tmishda biz tasavvur qilganidan ham g'alatiroq ekanligini ko'rsatdi.

Trias davridagi kichkina "dinozavr"ga o'xshagan

Bu jonzot haqiqiy dinozavr emas edi. U timsohlarning uzoq qarindoshi shuvosauridlar oilasiga mansub. Lekin ko'rinishi ornithomimid dinozavrlariga juda o'xshab ketgan – tez yuguruvchi ikki oyoqli hayvonlarga.

Sir shundaki, yoshligida uning oyoq-qo'llari teng muvozanatli bo'lgan. Keyinchalik, oyoqlari uzunroq va mushakliroq o'sib, ikki oyoqda yurish qulaylashgan. Bu poodle itidek o'lchamdagi sudraluvchining hayot siklini suyaklari orqali aniqladilar.

Qanday aniqladilar?

Rahbar tadqiqotchi Elliott Armour Smit turli yoshdagi yuzlab fosillarning suyak nisbatlarini o'lchadi. Yosh hayvonlarda old va orqa oyoqlar deyarli bir xil edi. kattalarda esa orqa oyoqlar ancha kattalashgan.

Bu o'sish jarayoni minglab avlodlar davomida sekin o'zgargan – emaklab yurgandan tik yurishga o'tgandek.

Arizonadagi fosil boyligi

Hikoyaning asosiy qahramoni – Arizona shtatidagi Petrified Forest milliy bog'i. 2014-yilda Kristian Sidor professori va jamoasi bitta qatlamdan 1000 ta fosil topdi. O'n yil ichida bu son 3000 dan oshdi.

Bu noyob topilma. Chunki hayvonning butun hayot siklini ko'rsatuvchi shuncha suyak kamdan-kam uchraydi.

U qanday ko'rinardi?

Sonselasuchus qo'rqinchli emas edi. Bo'yi 60 sm atrofida, kichik itdek. Tishsiz tumshug'i, katta ko'z chuqurlari va yupqa bo'sh suyaklari bor. U engil va chaqqon o'rmon ovchisi bo'lgan.

Nomi "sedr daraxti timsohi qarindoshi" degani – o'sha davr o'rmonlariga ishora.

Konvergentsiya – evolyutsiyaning sehrli hiylasi

Eng qiziq: bu hayvon va dinozavrlar mustaqil ravishda bir xil shaklga evolyutsiya qilgan. Ularning yaqin qarindoshligi yo'q.

Timsoh yo'nalishidagi va qush yo'nalishidagi arxozavrlar bir xil o'rmonlarda raqobatlashib, ikki oyoqli, tumshug'li, engil bo'lib qolgan. Bu konvergentsiya deb ataladi – tabiatning ajoyib usuli.

Qazishlar davom etmooqda

Arizona joyi hali tugamadi. 30 dan ortiq talaba va ko'ngillilar ishtirok etdi. Sidor aytishicha, fosillar ko'payib borayapti. Baliqlar, amfibiyalar, dinozavrlar va boshqa sudraluvchilar ham topilmoqda.

Nega muhim?

Bu kashfiyot qadimgi sudraluvchilarning evolyutsiyasini o'zgartiradi. Biz o'ylaganimizdek, ular to'rt oyoqli yoki ikki oyoqda qotib qolmas ekan. Evolyutsiya ancha elastik.

Paleontologiya doim hayratga soladi. Har yangi fosil kitoblarni qayta yozadi. Shu uni ajoyib qiladi.