Bir Komploya Yol Açan Ses

Sizi bir bilim gizemiyle tanıştırayım — sonunda tatmin edici bir açıklama var, ama itiraf edeyim teoriler daha eğlenceliydi.

1997'de NOAA araştırmacıları Güney Pasifik'te çalışıyordu. Sualtı volkanik aktivitesini dinlemek için hidrofonlar (sualtı mikrofonları) kullanıyorlardı. Karşılarına çıkan şey ise bambaşkaydı.

Bu ses inanılmaz derecede güçlüydü. Pasifik Okyanusu'nun dört bir yanına yayılan sensörler tarafından algılandı — yani 5.000 kilometreyi aşan bir mesafeden. Araştırmacılar bu sese "Bloop" dediler. Parmağınızı kapıya sıkıştırdığınızda çıkarabileceğiniz sesin adı gibi gelebilir ama emin olun, konu çok daha ilginç.

Peki Bu Neydi?

İşin eğlenceli kısmı burası. Bloop'un frekansı bir canlıdan gelmiş gibiydi. Belki bir balina? Ama sorun şu: mavi balinalar Dünya'nın bilinen en büyük hayvanları ve onlar bile bu kadar güçlü bir ses çıkaramaz. Bloop'un şiddeti, bir mavi balinanın yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir canlıya işaret ediyordu.

İnternet hemen alev aldı. Makul düşünenler keşfedilmemiş bir tür olabileceğini söyledi — okyanuslarımız hâlâ büyük bir muamma. Nitekim koelakant balığı 66 milyon yıl boyunca yok sanıldı ta ki 1938'de bir balıkçının ağına takılana kadar. Böyle bir şey olabiliyorsa, derinlerde devasa bir şeylerin gizleniyor olması pekâlâ mümkün.

Ama en eğlenceli kesim (benim favorilerim) Bloop'un koordinatlarının H.P. Lovecraft'ın kurgusal dünyasındaki R'lyeh'a şaşırtıcı derecede yakın olduğuna dikkat çekti. Lovecraft hayranları bilir: R'lyeh, tentaküllü dehşet Cthulhu'nun uyuduğu batık şehir. Bazı insanlar cidden bir deniz tanrısının çığlığını kaydetmiş olabileceğimizden şüpheleniyordu.

Bir başka grup dev kalamar peşindeydi — gerçek bir canlı, 14 metreye kadar büyüyebiliyor. Bilim insanları bunu çürüttü çünkü kalamarların o tür sesler çıkarabilecek biyolojik donanımı yok.

Sıkıcı (Ama Aslında Çok Havalı) Gerçek

Yıllarca süren araştırmanın ve hidrofonları Antarktika'ya doğru yaklaştırmanın ardından, NOAA bilim insanları 2005'te cevabı buldu.

Buzdu. Özellikle bir buz sarsıntısı — devasa buzulların çatladığı ve büyük parçaların koparak denize düştüğü anlarda çıkan ses (bu sürece "buzulların parçalanması" diyoruz). Buzullar deniz tabanına veya birbirine sürtündüğünde, binlerce kilometre yol kat edebilecek kadar güçlü, alçak frekanslı sesler oluşuyor.

Yani Antarktika yakınlarında bir parça buz çok dramatik bir gün geçirmiş ve tüm Pasifik Okyanusu buna tanık olmuş.

Neden Hâlâ Hayran Kalıyorum

Bu hikâyede beni en çok büyüleyen şey: Bloop tam sekiz yıl boyunca bilim insanlarını şaşırtmayı başardı. Hangi buzulun veya buz dağının bu sesi çıkardığını hâlâ bilmiyoruz. Sadece ne olduğunu biliyoruz, kim (ya da... ne) olduğunu değil.

Ve açıkçası bu, onu benim için daha da büyüleyici kılıyor. Şu gezegende yaşıyoruz: Şehirler büyüklüğündeki buz rafları çatlayabiliyor ve sesleri tüm okyanuslara yayılabiliyor. Antarktika'da parçalanan buzullar, Cthulhu benzeri bir yaratıktan geldiğini düşünebileceğiniz sesler çıkarabiliyor.

Doğa tuhaf, arkadaşlar. Ve bazen gerçek açıklama, canavardan daha harika oluyor.