Cambridgeli Öğrencilerin Şanslı Keşfi: Dokuzuncu Yüzyıldan Kalma Toplu Mezar

Bu hikaye beni gerçekten etkiledi, anlatmam lazım.

Şöyle düşün: Cambridge Üniversitesi'nden bir grup arkeoloji öğrencisi, şehirden birkaç kilometre uzakta rutin bir eğitim kazısı yapıyor. Indiana Jonesvari bir macera beklemiyorlar. Muhtemelen birkaç çömlek parçası, belki 1960'lardan kalma bir düğme bulmayı hayal ediyorlar. Hatta bir öğrenci, bugüne kadarki en büyük keşfinin bir Smarties kapağı olduğunu söylemiş. (İngiliz çikolatalarının folyo kapağı — biliyorum, çok etkileyici.)

Sonra işler beklenmedik bir hal aldı.

Yüzeye Gömülü Sırlar

Kazı başladıktan sonra karşılarına çıkan şey, dokuzuncu yüzyıldan kalma toplu bir mezar çukuru. Düzgün, saygıdeğer bireysel bir gömüt değil. En az on farklı insan, aynı çukura atılmış halde. Kemikler özenle dizilmemiş. Kafatasları gövdelerden ayrı, bacaklar üst üste yığılmış, bazı iskeletler parçalanmış uzuvlarla karışmış. Bazı kalıntılarda bağlanmış olabileceklerine dair izler var.

Kazı ekibi buradaki toplu mezarın dönemin acımasız sınır savaşlarıyla bağlantılı olduğunu düşünüyor. Cambridge çevresi o dönemde tam anlamıyla bir savaş alanıymış. Sekizinci yüzyılın sonlarında Kral Offa'nın Mercia krallığı hüküm sürüyor, ardından 874 civarında Viking Büyük Ordusu bölgeyi ele geçiriyor. Saksonlar ve Vikingler onlarca yıl çatışmış, bu topraklar tam ortasında kalmış.

Ana teori şu: Bu gençler ya savaşta öldürülmüş ya idam edilmiş ve tören yapılmadan aceleyle gömülmüş. Bazı kalıntılarda savaş yaralanmaları var. Birinin çenesinde başı kesilirken oluşan kesik izleri bile mevcut.

Çukurdaki Dev

Ama asıl ilginç olan başka bir ayrıntı.

Bu kalıntılar arasında fiziksel olarak öne çıkan biri var: Boyu 1 metre 96. "Ee ne var ki bunda, günümüzde uzun sayılmaz" diyebilirsiniz. Ama bakalım: dokuzuncu yüzyıldan bahsediyoruz. O dönemde ortalama erkek boyu 1 metre 65 civarındaymış. Bu adam herkesin üzerinde dev gibi yükseliyormuş. Etkileyici, hatta biraz ürkütücü olmalı.

Ve bir de şu var: kafatasında cerrahi olarak açılmış bir delik var.

Uzmanlar bunun bir trapanasyon olduğunu düşünüyor — eski bir tıbbi müdahale. Kafatasına delik açarak migren veya nöbet gibi sorunları "tedavi etmeye" çalışıyorlar. Beynin nasıl çalıştığını tam olarak bilmiyorlardı ama görünüşe göre bu adam çok ciddi baş ağrıları çekiyormuş.

Bu Adamın Derdi Ne?

Araştırmacıların bir hipotezi var ve oldukça ilginç. Bu "dev"in büyüme hormonlarını kontrol eden hipofiz bezini etkileyen bir tümörü olabilirmiş. Bu, hem aşırı boyunu hem de muhtemelen baş ağrılarını açıklıyor.

Cambridge koleksiyon küratörü Trish Biers, kemik yapısında bu teoriyi destekleyen "benzersiz özellikler" gördüklerini söylüyor. Bin yıldan fazla zaman önce ölmüş bir adamın tıbbi durumunu kemiklerinden teşhis edebilmek — buna ne denir bilmiyorum ama bilim harika.

Sırada Ne Var?

Bilimde güzel olan şey: bu hikaye bitmedi, yeni başlıyor.

Historic England bölgede yeni araştırmalar planlıyor. Cambridge ekibi antik DNA analizi yapacak, izotop çalışmaları yürütecek (bunlar kişinin ne yediğini ve nerede büyüdüğünü gösteriyor) ve kemikleri yeniden birleştirmeye çalışacak — oldukça morbid bir puzzle gibi. Araştırmacılardan Oscar Aldred, bazı dağınık uzuvların önceden ganimet olarak sergilenmiş olabileceğini öne sürüyor. Karanlık bir düşünce ama o dönemin ne kadar acımasız olduğunu gösteriyor.

Neden Önemli?

Biliyorum, bu koyu bir konu. Toplu mezarlar, idamlar, eski şiddet — pek neşelendirici değil. Ama şu var: bu öğrenciler dışarı çıkarken hiçbir ilginç şey bulamayacaklarını düşünüyorlardı. Sonra Viking çağı Cambridge'i hakkında bildiklerimizi sorgulatan bir tarih parçası ortaya çıkardılar.

Tarihçilerin yüzyıllardır eski el yazmalarında okuduğu çatışmaların fiziksel kanıtını buldular. Tıbbi bir sorun yaşadığı anlaşılan, döneminde "farklı" kabul edilen gerçek bir insan keşfettiler — dokuz genç adamla birlikte toplu mezara gömülmüş biri olarak.

Bu sadece arkeoloji değil. Tarihi en çıplak haliyle önümüze sermek.

Ve en sevdiğim ayrıntı: bunu öğrenciler buldu. Sınırsız bütçeli deneyimli profesyoneller değil, eğitim kazısındaki lisans öğrencileri. Doğru zamanda doğru yerde olmak — tarih her zaman ayaklarımızın altında bekliyor, yeter ki merak edelim.

Öğrenci Grace Gra "Böyle bir şey bulacağımı hiç düşünmezdim" demiş. Haklı. Hiçbirimiz düşünmezdik.