Yo'qolmaydigan dinozavr: COBOL

Tasavvur qiling: kofe do'konida karta bilan to'lov qilyapsiz. Orqada esa ota-onangiz tug'ilishidan oldin yaratilgan dasturlash tili ishlamoqda. Bu COBOL – 1959-yilda paydo bo'lgan til. Bugun ham dunyoning eng muhim tizimlarida ishlaydi.

AI va kvant kompyuterlari davrida bu qanday mumkin? Keling, hikoyani ko'rib chiqaylik.

Vaqtinchalik yechimlar abadiy muammoga aylandi

COBOL ingliz tiliga o'xshash, oddiy va tushunarli bo'lishi uchun yaratilgan. Biznes odamlariga mo'ljallangan – laboratoriyadagi dasturchilarga emas. Natija? Juda yaxshi ish berdi.

Banklar quvdi. Hukumatlar qo'lladi. Aviakompaniyalar rezervatsiya tizimlarini shu ustiga qurdi. Yangi tillar paydo bo'lganda, COBOL allaqachon beton ichidagi armatura kabi bo'ldi – olib tashlasang, hammasi qulaydi.

Qiziq fakt: 95% bankomat operatsiyalari COBOL orqali o'tadi. Pul yechib olayotganda The Beatlesdan eski kod bilan "suhbatlashyapsiz".

COBOLning sirli holati

COBOL hamma joyda va hech qaerda emas:

• Hamma joyda: Banklar, ijtimoiy nafaqalar, samolyot harakati boshqaruvi
• Hech qaerda: Universitetlarda o'qitilmaydi, dasturchilar qarimoqda

Shahar ko'priklari eskirgan usulda qurilgan, hech kim o'rganmasa – nima bo'ladi?

Nega shunchaki almashtira olmaymiz?

"Python yoki JavaScriptga o'tkazsinlar-da", deb o'ylaysizmi? Juda oddiy emas.

Yurak operatsiyasini marafon yugurayotgan bemorda qilishga o'xshaydi. Bu oddiy ilova emas – millionlab tranzaksiyalar, yillik biznes logikasi, 200 million qator kod (Windows 10 dan 4 barobar ko'p).

Insonlar inqirozi

IT rahbarlarini uxlatmaydigan narsa – kod emas, odamlar. COBOL ustalarini pensiyaga chiqmoqda, ba'zilari vafot etmoqda. Bilim yo'qolyapti.

78 yoshli dasturchi bilan gaplashdim. Aviakompaniya tizimini faqat u tushunadi. "Pensiyaga chiqa olmayman" deydi kulib. Kulgi emas aslida.

COBOL soyasida yashayapmiz

Har kuni:

• Bankomatdan pul yechasiz
• Bilet olasiz
• Naofa yoki maosh kutayapsiz

Oyga uchishdan oldingi kod ishlayotgan bo'lishi mumkin. U barqaror, ishonchli – o'nlab yil sinovdan o'tgan. Lekin qimmat, o'zgartirish qiyin.

Oldinga yo'l (qisman)

Tech kompaniyalar uyg'onmoqda. COBOLni bulutga ko'chirish vositalari, yangi dasturchilarni o'qitish, AI yordamida tarjima sinovlari. Ammo bu o'nlab yillik jarayon.

Asosiy saboq

COBOL shuni o'rgatadi: vaqtinchalik yechimlar abadiylashadi, "yetarli" narsa "o'zgartirib bo'lmaydigan"ga aylanadi.

Bugungi tillar bilan tizim qurayotganda o'ylaylik: qaysi texnologiya kelajak avlodlarini bezor qiladi? Mening bashoratim – JavaScript. Kechirasizlar.

Manba: https://www.wired.com/story/cobol-is-the-asbestos-of-programming-languages