Świat nauki staje się mniejszy... czy aby na pewno?
Oto coś, co może was zaskoczyć: niektóre z największych przełomów w nauce nie były dziełem samotnych geniuszy pracujących w izolacji. Wynikły one ze współpracy badaczy z różnych krajów, o odmiennych doświadczeniach i perspektywach, którzy połączyli siły, aby rozwiązać problemy, z którymi żaden z nich nie poradziłby sobie samodzielnie.
Dlatego, gdy dowiedziałem się, że NIST – Krajowy Instytut Standaryzacji i Technologii, jedna z najbardziej prestiżowych instytucji badawczych w USA – zamierza ograniczyć udział zagranicznych naukowców w swoich laboratoriach, muszę przyznać, że poczułem pewien niepokój.
O co chodzi?
Bez wchodzenia w szczegóły konkretnych polityk (ponieważ pełny artykuł był ukryty za jedną z tych irytujących zapor bezpieczeństwa), ogólna idea wydaje się polegać na tym, że NIST wprowadza nowe środki ograniczające udział obcokrajowców w swoich programach badawczych. Jest to kontynuacja szerszego trendu, który obserwujemy w ostatnich latach, gdzie obawy dotyczące kradzieży własności intelektualnej, transferu technologii i bezpieczeństwa narodowego doprowadziły do zwiększonej kontroli nad międzynarodową współpracą w dziedzinie nauki i technologii.
Z jednej strony, całkowicie to rozumiem. Rządy i instytucje mają uzasadnione obawy dotyczące ochrony wrażliwych badań, zwłaszcza w takich dziedzinach jak komputery kwantowe, sztuczna inteligencja i zaawansowane materiały – obszarach, w których USA starają się utrzymać przewagę konkurencyjną. Nikt nie chce, aby ich najnowocześniejsze badania trafiły w niepowołane ręce.
Ale rzecz w tym...
Nauka zawsze miała charakter międzynarodowy. Niektóre z najważniejszych odkryć w historii USA dokonały się dzięki imigrantom lub zagranicznym badaczom. Einstein nie urodził się w USA. Podobnie jak dziesiątki laureatów Nagrody Nobla, którzy wnieśli wkład w amerykańskie instytucje badawcze.
Gdy zamykamy drzwi przed międzynarodowymi naukowcami, nie odrzucamy jedynie poszczególnych osób – potencjalnie blokujemy przełomowe pomysły, które mogłyby przynieść korzyści wszystkim. Bądźmy też szczerzy: inne kraje nie przestaną ze sobą współpracować, podczas gdy my będziemy to przemyśliwać. Możemy po prostu zostać w tyle.
Znajdowanie równowagi
Nie twierdzę, że bezpieczeństwo nie ma znaczenia. Ma je absolutnie. Ale powszechne ograniczenia przypominają użycie młota do rozłupania orzecha. Musi istnieć mądrzejszy sposób na ochronę tego, co ważne, przy jednoczesnym zachowaniu otwartości i współpracy w nauce.
Może chodzi o lepsze procesy weryfikacji. Może o jaśniejsze wytyczne dotyczące tego, jakie badania można udostępniać, a jakich nie. Może o większe inwestycje w zrozumienie potencjalnych ryzyk, zamiast tylko budowania murów.
Prawda jest taka, że najlepsza nauka powstaje, gdy wybitne umysły współpracują ponad granicami. Mam nadzieję, że znajdziemy sposób na ochronę naszego bezpieczeństwa I podtrzymanie tego ducha. Bo ostatecznie największe zagrożenia dla ludzkości – zmiany klimatu, choroby, niedobór zasobów – również nie respektują granic. A ich rozwiązanie będzie wymagało współpracy nas wszystkich.
Co o tym myślicie? Czy ograniczanie udziału zagranicznych naukowców jest koniecznym środkiem bezpieczeństwa, czy raczej przynosi więcej szkody niż pożytku? Chętnie poznam wasze zdanie.
Źródło: https://www.science.org/content/article/nist-moves-restrict-foreign-scientists-its-labs