Rekiny gobliny wreszcie na widoku

Zamknij oczy i wyobraź sobie taką scenę.

Dryfujesz sobie spokojnie tysiąc metrów pod powierzchnią Pacyfiku. Ciemność, cisza, kompletna pustka. Twój zdalnie sterowany pojazd sunie przez mrok, gdy nagle... coś wyłania się z cienia. Długi, płaski pysk przypominający średniowieczny miecz. Szczęki, które dosłownie wysuwają się do przodu, żeby chwycić ofiarę. Zęby jak małe gwoździe. Skóra w kolorze bladoróżowym, niemal przezroczysta w pewnym świetle.

No i jak? Myślisz, że wylądowałeś na obcej planecie?

A nie — to wciąż nasza stara, dobra Ziemia. Tylko tym razem spotkałeś rekina goblina.

I teraz najlepsze: naukowcy po raz pierwszy w historii nakręcili te zwierzęta na żywo, w ich naturalnym środowisku. Bez haczyków, bez urazów, bez przedwczesnej śmierci. Po prostu obserwowali je w akcji.

Wreszcie twarzą w twarz

Przez ponad sto lat jedyne spotkania z żywymi rekinami goblinami były przypadkowe. Rybacy wyciągali je na linkach, a badacze mieli kilka krótkich chwil zanim biedne stworzenia umierały z stresu.

Wyobrażasz to sobie? Wiedzieliśmy, że te rekiny istnieją, ale nie mogliśmy ich zobaczyć w akcji.

To się właśnie zmieniło — dzięki ekipie z Uniwersytetu Hawajskiego w Mānoa. Udało im się udokumentować dwa zdrowe rekiny gobliny w ich naturalnym habitat.

Pierwsze nagranie pochodziło ze starych materiałów. Naukowcy przeglądali nagrania z ekspedycji z 2019 roku i wtedy właśnie zobaczyli rekina pływającego w pobliżu nienazwanego wzniesienia podwodnego na północny zachód od wyspy Jarvis.

Drugie spotkanie było jeszcze bardziej spektakularne — kolejny goblin pojawił się na nagraniu z Rowu Tonga.

Główny badacz, Aaron Judah, powiedział, że zobaczenie tej "najsłynniejszej z głębinowych rekinów" w zdrowiu, w jej naturalnym środowisku, było "szczególnym zaszczytem".

A ja myślę, że trochę się zaniżył. To jest naprawdę coś ogromnego.

Żywe skamieliny wśród nas

To, co w tych rekinach naprawdę mnie fascynuje — to jak bardzo są żywymi oknami w przeszłość.

Te dziwaczne stworzenia to ostatni przedstawiciele rodziny rekinów, która istnieje od prawie 125 milionów lat. To starsze niż większość współczesnych lądów. Kiedy dinozaury spacerowały po Ziemi, rekiny gobliny już sobie pływały w głębinach.

Naukowcy nazywają je "żywymi skamielinami" i szczerze mówiąc, to jedna z najfajniejszych rzeczy, jakie słyszałem. Mamy do czynienia ze zwierzęciem, które widziało przesuwanie się kontynentów, przetrwało epoki lodowcowe i po prostu... dalej pływało. A my nie mieliśmy pojęcia, że jest ich aż tyle.

Rekord za rekordem

A co powiedzieć o głębokości?

Rekin goblin nakręcony w Rowie Tonga pływał prawie 700 metrów głębiej, niż ktokolwiek sądził, że te stworzenia się zapuszczają. To nie tylko rekord dla goblinów — to nowy rekord głębokości dla całego rzędu rekinów makrelowatych, do których należą żarłacze białe, rekiny wielorybie i makrele.

Te rekiny, o których właściwie coś wiemy.

To odkrycie znacznie rozszerza też naszą wiedzę o tym, gdzie gobliny żyją. Wcześniej potwierdzone obserwacje pochodziły głównie z kilku miejsc: zachodnie wybrzeże USA, Australia, Japonia, trochę w Atlantyku i Oceanie Indyjskim.

A teraz? Środkowy Pacyfik śmiało może dołączyć do mapy.

Dlaczego warto się tym ekscytować?

Oto co mnie w tym najbardziej uderzyło: ta historia pokazuje, dlaczego wciąż potrzebujemy dobrej, starej eksploracji i pracy przyrodniczej.

Za każdym razem, gdy wysyłamy kamery głębiej, za każdym razem, gdy ktoś przegląda stare nagrania świeżym okiem, możemy odkryć coś kompletnie nowego. Oceany pokrywają ponad 70% naszej planety, a zmapowaliśmy mniej niż 25%.

Trochę to przerażające, prawda?

Ale jednocześnie ekscytujące! Żyjemy w czasach, gdy wciąż możemy dokonywać fundamentalnych odkryć o stworzeniach dzielących z nami planetę. Rekin goblin był tam przez cały czas, spokojnie sobie pływając na głębokości. Po prostu nie mogliśmy go wcześniej zobaczyć.

Jak zauważył Judah, te nowe informacje oznaczają, że rekiny gobliny mogą teraz trafić do regionalnych planów zarządzania i list bioróżnorodności dla obszarów, o których wcześniej sądzono, że ich tam nie ma. To ogromna sprawa dla ochrony przyrody.

Więc następnym razem, gdy ktoś powie ci, że wszystko na Ziemi już odkryliśmy, opowiedz mu o tym różowym, mieczonośnym, starożytnym rekinie, który cicho sobie pływał w najgłębszych zakątkach oceanu, czekając aż wreszcie się przywita.

A jeśli pytasz mnie — to całkiem magiczne.