Konspiratsiya Boshlagan Tun
Sizga sevimli ilmiy sirlarimdan birini aytaman — va sizga kafolat beraman, oxiri qiziq bo'ladi, garchi odamlar o'ylab topgan nazariyalardan kamroq hayajonli bo'lsa ham.
1997-yilda NOAA olimlari Tinch okeanining janubida suv osti vulqon faolligini kuzatish uchun gidrofonlar (maxsus suv osti mikrofonlari) bilan ishlayotgan edilar. Ammo vulqonlar o'rniga ular boshqa narsani eshitib oldilar — barchani ikkovlon qoldirgan narsani.
U judayam baland edi. Ha, juda baland. Butun Tinch okeani bo'ylab, 5 ming kilometrdan ortiq masofada sezish darajasida baland. Unga "Bloop" nomini berishdi — bu nom chapak chalishdek tuyuladi, leca ishonch beraman, bu undan ko'ra qiziqroq.
Yaxshi, u nima edi?
Mana bu yerda ishlar qiziq bo'la boshlaydi. Bloopning chastotasi tirik mavjudot keltiradigan tovushga o'xshab qolardi. Balki kital? Ammo muammo shundaki, ko'k kitlar Yer yuzidagi eng katta hayvonlar, lekin ular ham bu qadar baland tovush chiqara olmaydilar. Bloopning amplitudasi ko'k kitdan ikki barobar katta narsani ko'rsatardi.
Internetdagilar jinni bo'lib yuborishdi. Oddiy odamlar yangi kashf etilmagan tur bo'lishi mumkin, degan fikrni ilgari surishdi — okeanlarimiz hali ham juda sirli. Masalan, selakant 66 million yil davomida yo'qolgan deb hisoblangan edi, toki 1938-yilda baliqchining tarmog'iga tushib qolmaguncha. Bunday narsa bo'lishi mumkin bo'lsa, chuqurlikda katta narsa yashirmaydimi?
Keyin kamroq o'ylab gapiruvchilar (mening sevimlilarim) Bloopning koordinatalari g'ayritabiiy tarzda H.P. Lovecraft qissasidagi R'lyeh shahriga yaqin ekanini payqashdi — bu cho'kkan shahar, undagi sakkizoyoq dahshat Cthulhu ko'tarilishni kutadi. Ba'zi odamlar chin dildan ishonishardi — biz qadimgi dengiz xudosi tovushini qayd etib qo'yibmiz.
Boshqalar kalamay shaklidagi kalmar ustiga garov olishdi — haqiqiy mavjudot, uzunligi 14 metrga yetadi — lekin olimlar buni rad etishdi, chunki kalmar-larning bunday tovush chiqarishga mos keladigan biologik "jihozlari" yo'q.
Zerikarli (Lekin Qiziq) Haqiqat
Yillar davomida tekshirishdan so'ng, Antarktidaga gidrofonlar yordamida yaqinlashib, NOAA olimlari nihoyat 2005-yilda sirni ochishga muvaffaq bo'lishdi.
Bu muz edi. Aniqlrog'i, muz zilzilasi — katta muzlarning sinishi va ulkan muz bo'laklarining ajralishi natijasida hosil bo'lgan tovush (bu jarayon "kalving" deb ataladi). Muzluglar quyi qismga sirtlansa yoki bir-biriga ishqalansa, minglab kilometrlarga tarqaladigan难以置信 дажд катта, past chastotali tovushlar paydo bo'ladi.
Ya'ni, Antarktida yaqinida bir dona juda, juda katta muz dramatik kun kechirgan va butun Tinch okeani buni eshitgan.
Nega bu hali ham meni hayratda qoldiradi
Mana nima uchun men bu voqeani yaxshi ko'raman: sakkiz yil davomida Bloop olimlarni haqiqatan ham qiynadi. Biz hali ham qaysi muzlik yoki aysberg javobgar ekanini aniq bilmaymiz. Faqat nima ekanini bilamiz, kim (yoki... nima) ekanini emas.
Va rostini aytganda? Bu menga yanada ajoyibroq tuyuladi. Biz shunday sayyorada yashaymizki, shahar kattaligidagi muz raflari yorilib ketishi va butun okeanlarda seziladigan tovushlar chiqarishi mumkin. Antarktidada muzliklar "kalving" jarayonida shunday ovozlar chiqaradiki, agar bilmasangiz, qandaydir Cthulhu singari maxluqotdan kelgandekdek tuyuladi.
Tabiat g'alati, bolalar. Va ba'zida haqiqiy tushuntirish maxluqotdan ko'ra ajoyibroq bo'ladi.