Yeni Bir Tedavi Yöntemi: Diz Ağrınızdan Kurtulabilirsiniz
Diz ağrısı çekenler bilir: bazen basit bir merdiven çıkmak bile kabus gibi olabiliyor. Sabah yataktan kalkmak, köpeğini dışarı çıkarmak, alışverişe gitmek… Bunların her biri çekilmez hale geldiğinde hayatın kalitesi ciddi şekilde düşüyor.
Yıllardır bu sorunla boğuşanlar için seçenekler oldukça sınırlıydı: ağrı kesiciler, fizik tedavi, kortizon iğnesi ve sonunda—eğer kalıcı acıyla yaşamak istemiyorsanız—diz protezi operasyonu.
Peki ya bu ikisinin arasında başka bir yol olsa?
Genicular Arter Embolizasyonu: Nedir Bu?
Karşınızda genicular arter embolizasyonu—ya da kısaltmasıyla GAE. Bu prosedür, diz ağrısı çeken hastalara ameliyatsız bir çıkış yolu sunuyor.
74 yaşındaki Cynthia Schraf-Fletcher, bu tedaviyi olduktan yaklaşık bir yıl sonra sonuçlarını "harika" diye tanımlıyor. Diğer dizine yaptırdığı protezden aldığı rahatlama ile kıyaslayabileceğini söylüyor. Artık bahçesiyle uğraşabiliyor, bisikletine binebiliyor, günlük işlerini ağrısız yapabiliyor.
"Hayatım değişti" diyor.
Peki Nasıl Çalışıyor?
Aslında mantığı oldukça anlaşılır.
Dizlerinizde sayısız küçük damar var. Osteoartrit geliştiğinde bu damarların bir kısmı sorun çıkarmaya başlıyor—şişkinlik yapıyor, ağrıya katkıda bulunuyor. GAE tam da bu sorunlu damarları hedef alıyor.
İşlem şöyle ilerliyor:
- Kasık veya üst bacak bölgesinde çok küçük bir kesi açılıyor
- Çok ince bir kateter arter içinden X-ray yardımıyla diz bölgesine kadar ilerletiliyor
- Sorunlu damarlara ulaşınca, kan akışını engelleyen mikroskobik boncuklar bırakılıyor
- Problem alanlarına giden kan azalınca şişlik ve ağrı da azalıyor
Tüm işlem bir ila iki saat sürüyor ve aynı gün evinize dönebiliyorsunuz. Hastanede yatış yok, büyük yara izi yok, haftalarca süren zorlu iyileşme süreci yok.
Colorado Üniversitesi'nden Dr. Leigh Casadaban bu tedaviyi şöyle tanımlıyor: "Konservatif tedavilerden fayda görmemiş ama büyük bir ameliyata da hazır olmayan hastalar için bir ara seçenek."
Sonuçlar Etkileyici
Peki gerçekten işe yarıyor mu?
Dr. Casadaban'a göre hastaların yaklaşık %70'i "muhteşem sonuçlar" bildiriyor. Ağrı skorları yarıdan fazla düşüyor, bazı hastalar ise işlem sonrasında neredeyse hiç ağrı hissetmediklerini söylüyor.
Japonya'dan gelen araştırmalar ilginç bir detay ortaya koyuyor: tek bir ayaktan tedaviyle ağrısız geçen süre dört yıla kadar çıkabiliyor. Amerika'daki veriler de benzer bir tablo gösteriyor—iki yıllık sonuçlar aynı dayanıklılığı işaret ediyor.
Dört yıl. Ağrısız geçen uzun bir zaman dilimi.
Bu sürekliliğin sebebi muhtemelen GAE'nin sadece belirtileri bastırmak yerine eklem içindeki süreçleri doğrudan etkilemesi.
Kimler İçin Uygun?
Durun, hemen "bu benim için ideal" demeyin.
Dr. Casadaban'a göre en iyi adaylar hafif ve orta düzeyde diz osteoartriti olanlar. İleri evre kireçlenmesi olan kişiler de fayda görebilir ama sonuçlar daha az etkileyici olabilir ve süresi kısalabilir.
Yani şöyle bir noktadaysanız: diziniz sürekli sizi rahatsız ediyor, fizik tedavi ve iğnelerden yeterli sonuç alamadınız ama protez operasyonuna da henüz hazır değilsiniz—bu tedaviyi doktorunuzla mutlaka konuşun.
Daha Büyük Resim
Beni asıl heyecanlandıran şey, bu teknolojinin gelecekte nerelere evrilebileceği.
Araştırmacılar donmuş omuz, tennis elbow (dirsek ağrısı) ve plantarfasiit (topuk dikeni) gibi diğer kronik ağrı durumlarında da benzer yaklaşımların işe yarayıp yaramayacağını inceliyor. Hedefli kan akışı azaltarak eklem ağrısını tedavi etme fikri, kas-iskelet sistemi hastalıklarına bakış açımızı kökten değiştirebilir.
Bu prosedür on yılı aşkın süredir Japonya'da geliştiriliyor ve dünya genelinde yavaş yavaş yaygınlaşıyor. ABD'de FDA bile bazı GAE cihazlarına "çığır açan cihaz" statüsü tanıdı—bu, düzenleyicilerin bunun hasta bakımında önemli bir ilerleme olabileceğini kabul ettiği anlamına geliyor.
Sizin İçin Uygun Mu?
Kronik diz ağrınız hayat kalitenizi olumsuz etkiliyorsa, bu tedaviyi doktorunuzla mutlaka konuşun. Mucizevi bir çözüm değil—bir araç. Ve her araç gibi, doğru koşullarda en iyi sonucu veriyor.
Ama şu frustrasyon verici ara bölgede takılıp kalanlar için, sevdikleri aktivitelerden ağrı nedeniyle vazgeçmek zorunda kalanlar için GAE tam aradıkları şey olabilir.
Bazen en büyük tıbbi atılımlar gürültülü patırtılı olanlar değil, sessizce insanların hayatlarını geri veren küçük prosedürler oluyor.
Kaynak: ScienceDaily - Emerging Treatment Helps People Avoid Knee Replacement Surgery