Dünya'ya Veda Vakti: Son 1,5 Milyar Yıl

Dur, nefesini tut ve okumaya devam et. Çünkü bugün biraz uzun vadeli düşüneceğiz.

Şu an bildiğimiz kadarıyla, Dünya'daki yaşam için geri sayım başladı. Tabii "başladı" demek biraz iddialı olur aslında—henüz başlamadı. Ama başlayacak. Yaklaşık 1,5 ila 1,8 milyar yıl sonra işler ciddi anlamda sarpa saracak.

Bu sayı beni gerçekten şaşırttı. Hem kocaman hem de dipsiz bir kuyu gibi geliyor, değil mi?

Güneş Yavaş Ama Kararlı Bir Şekilde Parlıyor

Şu üzerimizde asılı duran yıldız, yani Güneş, giderek daha fazla enerji saçıyor. Bilim insanlarına göre, Güneş şu an Sistem ilk oluştuğuna kıyasla yaklaşık üçte bir oranında daha fazla enerji üretiyor. Bu artış durmayacak. Her 110 milyon yılda yüzde 1 civarı bir parlaklık artışı söz konusu.

Peki bu ne anlama geliyor? Dünya daha fazla ısı emiyor. Doğal termosi regülatörü olan karbon döngüsü, atmosferdeki CO2'yi alıp kayalara hapsederek denge kurmaya çalışıyor. Ama bir sorun var: bitkiler CO2 olmadan yaşayamaz. Fotosentez için bu gazı yemek olarak kullanıyorlar çünkü.

Bitkiler İçin Son Yazı

CO2 seviyesi düştükçe bitkiler zorlanmaya başlıyor. Ve bu iyi haber değil, çünkü besin zincirinin dibinde onlar var.

Ama her bitki aynı iştaha sahip değil. İşte burası ilginçleşiyor:

• Çoğu bitki (ağaçlar, sebzeler, bahçenizdeki çiçekler) C3 fotosentezi kullanıyor ve nispeten yüksek CO2 seviyesine ihtiyaç duyuyor—milimetrede 150 parça civarı.
• Mısır, otlar ve bahçenizdeki o sinir bozucu yabani otlar ise C4 fotosentezi kullanıyor. Bunlar milimetrede 15 parça ile idare edebiliyor.
• Ve son olarak, verimlilik şampiyonları: kaktüsler ve orkideler. Bunlar CAM fotosentezi kullanıyor ve yalnızca milimetrede 1 parça CO2'ye kaldırabiliyor. Bitki dünyasının devekuşları bunlar.

Yeni Araştırma Sonuçları

JGR Atmospheres dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, 29 farklı iklim modeli kullanarak bitki yaşamının tam olarak ne zaman çökebileceğini hesaplamış. İki uç senaryo üzerinde durmuşlar:

CO2 seviyesinin sabit kalması halinde ("zayıf kimyasal ayrışma"), CAM bitkileri yaklaşık 1,87 milyar yıl daha dayanabilir.

Ama CO2 çok hızlı düşerse ("güçlü kimyasal ayrışma"), bitki yaşamı 1,35 milyar yıl içinde tehlikeye girebilir.

İyimser taraftan bakınca, en kötü senaryoda bile CAM fotosentezi hayatta kalma eşiği olarak kabul edilirse, yaşam yaklaşık 1,84 milyar yıl daha sürebilir.

Bir de şu var: bitki trajedisi yaşanırken, aynı Güneş parlaklığı yüzünden okyanuslar buharlaşıp uzaya kaçmaya başlayacak. Yani iki katı felaket, tek paket.

Ama Panik Yapmayın (Henüz Değil)

Araştırmacıların sonucundaki şu cümle hoşuma gitti: modelleri şu anki bitki biyolojisine dayanıyor. Ve şunu kabul ediyorlar:

"Dünya'daki yaşam dirençli. Isı stresi veya açlık gibi sınırlar, belki de sadece bugünkü biyosfer hakkındaki gözlemlerimizi yansıtıyor olabilir, biyosferin nasıl evrilebileceğine dair kesin sınırlar değil."

Yani? Evrim hilekâr bir şey. Milyarlarca yıl içinde aşırı koşullara dayanabilecek süper bitkiler gelişebilir. Belki gelecekteki kaktüsler sekoyaa büyüklüğünde olur. Belki de şu an hayal bile edemediğimiz yepyeni yaşam formları ortaya çıkar.

Peki Ya İnsanlık?

Dürüst olalım: biz iyiyiz. Kozmik ölçekte bakınca muazzam iyiyiz. Milyarlarca yıldan bahsediyoruz—türümüzün var olduğu süreden çok daha uzun. Asıl acil tehditler iklim krizi, nükleer savaş ve asteroid çarpışmaları gibi şeyler.

Ama Dünya'daki yaşamın bir son kullanma tarihi olduğunu bilmek tuhaf biçimde rahatlatıcı. Perspektife koyuyor insanı.

Ve bitkilerin sonuna kadar direnmeye devam edebileceğini bilmek garip bir umut veriyor. Doğa, görünüşe göre direnişi biliyor.

Güneş yaklaşık 5 milyar yıl sonra Kırmızı Dev'e dönüşüp Dünya'yı yutacak. Ama o zamana kadar yaşam bir yolunu bulacak. Her zaman bulmuş.

Bir dahaki sefere çölde hayatta kalan bir kaktüse veya betondan geçen bir yabani ota baktığında hatırla: bunlar belki milyarlarca yıl sonra Dünya'nın son hayatta kalanları olacak. Ve hak ettiler bunu.

Kaynak: Popular Mechanics