Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Dunyoning chetlariga suzgan kitlar: olimlar hayron qoldi

Dunyoning chetlariga suzgan kitlar: olimlar hayron qoldi

2026-05-20T06:47:22.644219+00:00

Bir kitning butun hayotini o'zgartirish qarori

Tasavvur qiling, bir kuni uyg'onib, dunyoning butunlay qarama-qarshi tomoniga ko'chib o'tishga qaror qildingiz. Aynan shu narsa ikki gorbach kit bilan sodir bo'ldi. Olimlar esa bu holatdan hayratda.

Ilgari olimlar gorbach kitlar o'z guruhida qoladi deb o'ylashardi. Avstraliya kitlari Avstraliyada, Braziliya kitlari Braziliyada nasl qoldiradi. Ular o'zlarining ajdodlari yo'lini doimiy ravishda tanlashardi. Lekin ba'zida bitta kit "yo'q, men dunyoning boshqa tomoniga boraman" deb qaror qiladi.

Kit dumidagi dog'lar orqali kuzatish

Har bir gorbach kitning dumida o'ziga xos dog'lar va chiziklar bor. Bu suv osti barmoq izlari kabi. Olimlar o'nlab yillar davomida olingan minglab suratlarni solishtirib, har bir kitni alohida aniqlay oladi.

Bu holatda olimlar 1984-yildan beri olingan 20 mingga yaqin suratlarni ko'rib chiqdilar. Ikki kit ajralib turdi. Birinchisi 2007-yilda Avstraliyaning Kvinslend hududida suratga olingan. Keyin u 2019-yilda Braziliyaning San-Paulu yaqinida paydo bo'ldi. To'g'ri chiziq orqali masofa 14 200 kilometr edi.

Ikkinchi kit esa 22 yil davomida kuzatilgan. U 2003-yilda Braziliyada suratga olingan. Keyin 2025-yilda Avstraliya suvlarida paydo bo'ldi. Bu yo'l 15 100 kilometrni tashkil qildi — bu yangi rekord.

Oddiy odamlarning suratlari tufayli

Bu tadqiqotning qiziqarli tomoni shundaki, u ko'p jihatdan oddiy odamlarning yordami bilan amalga oshirildi. Happywhale nomli platforma orqali oddiy odamlar — kitlarni kuzatuvchilar, turistlar va olimlar — kit dumining suratlarini topshirdilar. Bu suratlar professional olimlarning suratlari bilan birlashtirilgan.

Sun'iy intellekt ushbu suratlarni solishtirdi. Keyin odamlar natijalarni tekshirdi. Texnologiya va odamlarning hamkorligi bu tadqiqotni muvaffaqiyatli amalga oshirildi.

Bu hodisa qanchalik kam uchraydi

20 mingga yaqin kitlar orqali 40 yildan ortiq kuzatuvda, faqat ikki kit bu ekstremal yo'lni olgan. Bu 0.01 foizni tashkil qiladi. Shuning uchun bu harakat odatiy emas.

Lekin olimlar hatto bu kam uchraydigan misollar ham muhim deb hisoblashadi. Kitlar qachon turli guruhlar o'rta

To'liq qayta yozilgan matn:

Bir kitning butun hayotini o'zgartirish qarori

Tasavvur qiling, bir kuni uyg'onib, dunyoning butunlay qarama-qarshi tomoniga ko'chib o'tishga qaror qildingiz. Aynan shu narsa ikki gorbach kit bilan sodir bo'ldi. Olimlar esa bu holatdan hayratda.

Ilgari olimlar gorbach kitlar o'z guruhida qoladi deb o'ylashardi. Avstraliya kitlari Avstraliyada, Braziliya kitlari Braziliyada nasl qoldiradi. Ular o'zlarining ajdodlari yo'lini doimiy ravishda tanlashardi. Lekin ba'zida bitta kit "yo'q, men dunyoning boshqa tomoniga boraman" deb qaror qiladi.

Kit dumidagi dog'lar orqali kuzatish

Har bir gorbach kitning dumida o'ziga xos dog'lar va chiziklar bor. Bu suv osti barmoq izlari kabi. Olimlar o'nlab yillar davomida olingan minglab suratlarni solishtirib, har bir kitni alohida aniqlay oladi.

Ushbu fall

#marine-biology #humpback-whales #ocean-migration #citizen-science #climate-change #wildlife-research