Ya İnsanları Yanlış Sayıyorsak?

Bu hafta karşılaştığım bir şey var, onu sizinle paylaşmam gerekiyor.

Şu an Dünya'da kaç insan olduğunu biliyorsunuzdur. Çoğu kaynak 8,2 milyar diyor. Bu rakam o kadar büyük ki beynimiz onu gerçekten kavrayamıyor. Kabulleniveriyoruz işte.

Peki ya bazı bilim insanları insanlığın önemli bir kısmını ıskaladığımızı düşünüyorsa? Milyarlarca insan doğru düzgün sayılmamış olabilir mi?

İşte Finlandiya'daki Aalto Üniversitesi'nden bir araştırma grubu tam olarak bunu öne sürüyor. Açıkçası, sonuçları oldukça çarpıcı.

Araştırma Nasıl Başladı?

Öncelikle şunu belirteyim: Doktora sonrası araştırmacı Josias Láng-Ritter'in amacı insan sayısını bulmak değildi. Asıl uzmanlık alanı su kaynakları yönetimi. Ama kırsal bölgelerdeki barajları incelerken insanlarla ilgili beklenmedik derecede detaylı verilere ulaşmış.

Sebebi şu: Baraj inşaatları için taşınması gereken insanlar var. Bu insanlara tazminat ödeniyor. Ve tazminat ödenecekse, sayıların kusursuz olması gerekiyor. Kimse eksik ödeme yapmak istemez.

Láng-Ritter ve ekibi 35 farklı ülkede 300 kırsal baraj projesini inceledi. 1975'e kadar uzanan nüfus verileri vardı. Sahada yapılan bu sayımları, hepimizin kullandığı küresel nüfus veritabanlarıyla karşılaştırdıklarında ortaya ilginç bir tablo çıktı.

Kırsal nüfus, veritabanına bağlı olarak yüzde 53 ile y84 arasında eksik sayılmış görünüyor.

Bir durup düşünün. Bu hesap hatası değil. "Binkaç kişiyi kaçırmışız" da değil. Milyarlarca insan global nüfus modellerinin radarına girmemiş olabilir.

Neden Böyle Oluyor?

İşte burası biraz can sıkıcı. Birçok ülke, özellikle uzak kırsal kesimlerde kapsamlı nüfus sayımı yapacak kaynaklara sahip değil. Bazı köylerin en yakın şehre ulaşımı günler sürüyor. Afrika, Asya ya da Güney Amerika'nın kırsal kesimlerindeki her eve sayım görevlisi göndermek? Hem pahalı hem lojistik kabus.

Araştırmacıların incelediği küresel veritabanları—WorldPop, GRUMP, LandScan ve benzerleri—binlerce çalışmada kullanılıyor ve kaynak dağılımı kararlarını şekillendiriyor. Ama Láng-Ritter'e göre, "doğruluğu sistematik olarak test edilmemiş" şimdiye kadar.

İlginç olan başka bir nokta daha var: Bu baraj taşıma sayımları, ülke sınırlarına dayalı global veritabanlarının aksine, sahada, kişi kişi yapılmış. Ulusal sayımlardaki boşluklar bunlarda yok.

Eleştiriler de Haklı

Herkes hemen panik yapmadan önce, herkesin bu fikri benimsemediğini belirteyim. Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Stuart Gietel-Basten önemli bir noktaya dikkat çekti: Gerçekten milyarlarca insan eksik sayılmış olsaydı, bu binlerce başka veri setiyle ve yılların demografik araştırmasıyla çelişirdi.

Haklı bir nokta. Nüfus sayımı yöntemlerimiz epey gelişmiş. Uydular, bilgisayar modelleri, istatistiksel teknikler... Bu kadar çok insanın ıskalanmış olması gerçekten de olası görünmüyor.

Ama benim görüşüm şu: Sayılar bu kadar çarpıcı olmasa bile, altta yatan sorun gerçek. Kırsal bölgeleri saymak gerçekten zor. Kaynak dağılımı bu verilere göre yapılıyor. Ve kırsal nüfusun önemli bir kısmı eksik sayılıyorsa, bu gerçek toplulukları gerçekten etkiliyor.

Neden Önemli?

"İlginç ama ne fark eder?" diyebilirsiniz. Aslında nüfus verileri sadece kaç insan olduğunu bilmek değil. Hayatın her alanını etkiliyor.

Hükümetler hastane, okul ya da yol nereye yapılacağına bu verilere bakarak karar veriyor. İnsani yardım ya da aşı dağıtımı bu verilere göre planlanıyor. İklim değişikliği etkileri ya da gıda ihtiyacı tahminleri bu sayılara dayanıyor.

Bu rakamlar ciddi şekilde hatalıysa, eksik bilgiye göre karar alınıyor demektir. Var olan topluluklar gözden kaçabilir, kaynaklar yanlış yerlere gidebilir.

Sadece belirli bölgelerde yüzde 10 ya da 20'lik bir sapma olsa bile, bu, ihtiyaç duydukları hizmetlerden yararlanamayan milyonlarca insan anlamına gelebilir.

Sonuç

Dünya nüfusu hakkındaki ders kitaplarını yarın değiştireceğimizi sanmıyorum. Etrafta tespit edilmemiş birkaç milyar insan dolaşıyor fikri biraz uzak görünüyor.

Ama bu araştırma önemli bir şeyi gözler önüne seriyor: Kırsal nüfus sayımına daha fazla yatırım yapmamız gerekiyor. Daha iyi sayım yöntemleri, uzak bölgelerde veri toplama için daha fazla kaynak, küresel veritabanlarının bağımsız doğrulanması.

Sonuçta her insan önemli—kelimenin tam anlamıyla.

Siz ne düşünüyorsunuz? Bu araştırma sizin de küresel nüfus takibini sorgulamanıza yol açıyor mu, yoksa uzmanlar gibi şüpheci misiniz? Aşağıya düşüncelerinizi yazın, merakla okuyacağım.

Kaynak: Popular Mechanics - https://www.popularmechanics.com/science/environment/a71546207/human-population-miscalculated-research