Jak meduza pokazała nam, jak naprawdę powstaje nasze ciało

Wyobraź sobie, że w twoim ciele i w ciele ukwiała działa dokładnie ten sam system. Nie chodzi o jakieś odległe podobieństwo. Chodzi o konkretny mechanizm, który decyduje, gdzie w zarodku co się rozwinie.

Ukwiały nie mają głowy ani tyłu

Ukwiały to zwierzęta o promienistej symetrii. Nie mają wyraźnej przodu i tyłu. Nie mają mózgu. Nie mają nawet lewej i prawej strony. Wyglądają jak kwiaty zanurzone w wodzie.

Natomiast my – ludzie – jesteśmy symetryczni obustronnie. Mamy wyraźną lewą i prawą stronę, górę i dół. Mamy mózg. I na drzewie ewolucyjnym jesteśmy od ukwiałów bardzo daleko.

Dlaczego więc oba te organizmy używają tego samego narzędzia do budowy ciała?

Białko BMP – chemiczny sygnał w zarodku

W trakcie rozwoju zarodka komórki muszą wiedzieć, gdzie są i co mają się stać. W tym pomaga im białko BMP. Działa jak wiadomość chemiczna. Wysokie stężenie BMP oznacza jedną rzecz, niższe – inną.

Tam, gdzie BMP jest dużo, powstaje skóra brzucha. Gdzie mniej – mogą pojawić się nerki. A tam, gdzie poziom jest najniższy, rozwija się układ nerwowy.

Za rozprowadzanie tego białka odpowiada inna cząsteczka – chordyna. Ona nie pozwala mu rozchodzić się wszędzie. Tworzy swoiste strefy: jedne z wysokim, inne z niskim stężeniem. To jak GPS dla komórek.

Ukwiały używają tego samego systemu

Przez lata zakładano, że system ten powstał razem z obustronną symetrią ciała. Że jest częścią budowy bardziej złożonych zwierząt.

Ale naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego pokazali, że ukwiały – pomimo swojej prostoty – używają chorduiny dokładnie tak samo. Ona transportuje BMP i tworzy gradieny wewnątrz ich zarodka. Wygląda na po prostu działające na tamtym poziomie.

System sprzed setek milionów lat

Jeśli ukwiały i zwierzęta obustronnie symetryczne korzystają z tego mechanizmu, wtedy jego początki sięgają czasów przed ich rozdzieleniem. To około 600–700 milionów lat temu.

Nie jest więc czymś „nowym”, co pojawi się wraz z powstaniem kręgowców. Jest znacznie starszy. Jest jednym z podstawowych narzędzi, których zwierzęta używają od bardzo dawna.

Co to oznacza dla nas

Ta odkrycie nie tylko zmienia mapę ewolucji zwierząt. Pokazuje też, że nawet bardzo proste organizmy mają już zaawansowane mechanizmy rozwoju ciała. Jeśli ukwiał użyuje tego system, może to hei

Badacze nie są jeszcze pewni, czy obustronna symetrię pojawiła się raz – u wspólnego przodka – lub powstała wielokrotnie, niezależnie. Ale fakt, że mechanizm budowy ciała jest tak stary, pomaga nam lepiej zrozumieć, jak sami jesteśmy zbudowani.