Ko'zlar — ruhning oynasi ekan, bu allaqachon isbotlangan
Mana bu tasavvur qiling: olimlar bolalarning ko'zlari qayerga qarab turganini kuzatib, ularning asabiy salomatligi haqida xulosa chiqarishyapti. Bu Star Trek filmidan olingandek tuyuladi, lekin Binghamton universitetidagi tadqiqotchilar buni haqiqatga aylantirdi.
Tadqiqot qanday o'tkazildi?
242 ta bola ikki yil davomida har olti oyda tekshiruvdan o'tkazildi. Bolalar ekranga qarab o'tirardi — unda neytral va emotsional ifodali yuzlar ketma-ket paydo bo'lardi. Maxsus texnika ularning ko'zi qayerda va qancha vaqt turganini aniqlardi.
Ikki xil natija
Onasi depressiyaga uchragan bolalarda depressiyaning belgilari kuchaygan sari, ular ko'proq xafa yuzlarni kuzatardi. Ya'ni depressiya ularni qora rang kabi o'ziga tortardi.
Dr. Brandon Gibb buni shunday tushuntirdi: "Xavf ostidagi bolalarda depressiya rivojlangan sari, ular o'z e'tiborini xafa narsalardan qanday qilib qaytarishni yo'qota boshlaydi."
Oilasida depressiya bo'lmagan bolalarda esa boshqacha edi. Ularda depressiya kuchaygan sari, aksincha, quvnoq yuzlarni ko'rishdan to'xtashardi. Ijobiy narsalarni sezish qobiliyati susayardi.
Bu nimani anglatadi?
Tadqiqotchilar birinchi marta ko'rsatdiki, depressiya va e'tibor o'rtasida ikki tomonlama aloqa bor. Ya'ni depressiya yuzlarni ko'rishga ta'sir qiladi — va aksincha, ko'rish depressiyaga ta'sir qiladi. Bu yopiq doira.
Eng muhimi — bularning hammasi bolalik davrida sodir bo'lmoqda. Bolalar boshqalarga qaraganda tez o'zgaradi va rivojlanadi.
Kelajak uchun umid
Gibb aytadi: "Muammoni paydo bo'lishidan ko'ra, rivojlanish jarayonida erta aniqlash mumkin."
Bu degani — kelajakda bolalarga ijobiy narsalarni ko'rishni mashq qildirish yoki xafa yuzlardan e'tiborni qaytarishni o'rgatish mumkin bo'lishi mumkin.
Keyinchalik nima bo'ladi?
Tadqiqotchilar bu bolalarni o'spirinlikgacha kuzatishni davom ettiradi. Asosiy savol: xafa yuzlarni ko'rish depressiyaga olib keladimi yoki bu faqat belgimi?
Ko'zning bir yugurishi — bolaning miyasi ichida nima sodir bo'layotganini ko'rsatishi mumkin.
Manba: ScienceDaily