Amelia Earhart'ın Sesi Hâlâ İşitiliyor Mu?

85 yıldan fazla zaman geçti, ama Amelia Earhart'ın 2 Temmuz 1937'de Pasifik Okyanusu üzerinde kayboluşu hâlâ bir sır. Havacılığın efsanevi öncüsü ve navigatörü Fred Noonan'ın ne olduğunu öğrenmek için insanlar hâlâ çabalıyor. Ama işte ilginç taraf: acaba biz yanlış yerde mi arıyoruz?

Bir Gencin Garip Bulgusu

1937 yazında, St. Petersburg, Florida'da 15 yaşındaki Betty Klenck evinde kısa dalgalı radyosuyla oynarken birşey duyuyor. Ailesi radyo meraklısı, hatta evin çatısına 60 metrelik bir anten kurmuşlar. Betty frekansları taraması sırasında aniden, çok açık şekilde biri Amelia Earhart olduğunu iddia ederek konuşuyor. Sesi tanınmış mı, değil mi diye tartışmak yerine, Betty sesin gerçekliğini kabul ediyor ve hızlıca not almaya başlıyor.

Aldığı notlar korkunç bir resim çiziyor. Bir kadın (muhtemelen Earhart) ve kafasında yarayla delirmeye başlayan bir erkek radyo kontrolü için mücadele ediyor. Uçak kara çarpıp durmuş, ama su seviyeleri yükseliyor. Durum çok kötü görünüyor.

Babası işten eve geldiğinde Betty her şeyi anlatıyor. Adam aynı frekansı dinliyor, sonra yerel Sahil Güvenlik'i arayıp bildiriyor. Yanıt basit: "Merak etmeyin, biz hallettik."

Kimse takip etmedi. Kimse araştırma yapmadı. Betty'nin defteri yıllar boyunca unutuldu.

Tek Bir Genç Kızın Hikâyesi Neden Önemli Olsun?

Onlarca yıl boyunca insanlar Betty'nin hikâyesini işte böyle reddetti—havacılık hastası bir çocuğun fantezisi olarak. Dürüst olmak gerekirse, bu makul bir tepkiydi. Ünlü kaybolmuşlar olayında her zaman uydurmalı hikâyeler, umut satıcıları ve iyiniyetli oyuncular çıkar. Betty yalnız değildi ama.

120 Garip Rapor

TIGHAR (Tarihsel Uçak Kurtarma Uluslararası Grubu) denilen bir araştırma ekibi vardır. Bu insanlar gerçekten bilimsel olarak Earhart olayını inceliyor. Kararlaştırdılar ki, Earhart kaybolduktan sonra onun uçağından radyo sinyali duyduğunu iddia eden herkesin beyanını sistemli olarak toplarlar.

İş zor bir araştırma gerektirdi. Arşivleri karıştırdılar. Donanma ve Sahil Güvenlik'in 2 bin işlem kaydını incelediler. Bulduklarını düzene sokmak için bir veritabanı oluşturdular.

Sonuç? 120 farklı rapor.

Tabii ki bunların çoğu saçmalık olabilir. Ama işte bilim buraya giriyor.

Sahte mi Gerçek mi?

Araştırmacılar her iddiayı aynen kabul etmedi. Bunun yerine akıllıca bir inanılırlık puanlama sistemi geliştirdiler. Bilgisayar yazılımı kullanarak hesapladılar: Earhart'ın uçağı gerçekten belirli bir yerden (Gardner Adası) yayın yapmış olsaydı, bu sinyalin o saatte o yerde o alıcı tarafından yakalanma ihtimali ne olurdu?

Yayınların içeriğine de baktılar. Anlamlı mıydı? Yoksa çok muğlak mıydı?

Bu yöntemle sayıyı 57'ye indirdiler. 120 rapordan 57'si güvenilir görünüyordu.

En İlginç Bulgu

Earhart'ın son onaylı iletişiminin sadece 5 saat sonrasında bir rapor geliyor. USCGC Itasca—uçuşu koordine eden gemi—radyosundan Earhart olabilecek bir ses kaydediyor.

Bunu düşün. Resmi arama gemisi, onunla iletişim kuran gemi, hala birşey alıyor olabilir mi?

Peki Betty Gerçekten Amelia'yı Mı Duydu?

Dürüst cevap: bilmiyoruz. Ve bu aslında en bilimsel cevaptır.

Betty'nin radyo kurulumu o dönem için etkileyiciydi. Sinyali resmi kanalların kaçırdığı şeyi yakalamış olması mümkün. Ailesinin radyo tutkusu ve Betty'nin ayrıntılı notları, onun kafasından bunu uydurmadığını gösteriyor.

Ama aynı zamanda, 15 yaşındaki Betty'nin radyo gürültüsü duyması, beyninin günün en büyük haberine (Earhart haberleri gazeteleri dolduruyordu) bağlaması ve bellekte güzel bir hikâye inşa etmiş olması da mümkün.

Neden Önemli?

Bence asıl değerli olan şey Betty'nin Amelia'yı duyup duymadığı değil. Araştırmacılar bu "çılgın" haberleri ciddiye almaya karar verdi. 120 farklı iddiayı sistematik, bilimsel yöntemiyle incelediler. Bunu yaparak önemli birşey yaptılar: tarihsel gizemler üzerinde gereken titizlikle çalışmaya başladılar.

Belki Betty gerçek bir feryadı duydu. Belki gürültü duyup boşlukları doldurdu. Her iki durumda da bize şunu hatırlatıyor: bir gizemin çözülmesi bazen cevabı bulmak değil, doğru soruları sormakla başlar. Her ipucunu önemsemek gerek, hatta garip olanları da. Sonra da kanıta dayanan araştırmayı yapmalısın.

Amelia Earhart'ın hikâyesi belki hiçbir zaman tam çözülmeyecek. Ama en azından artık Betty Klenck'in sesi de konuşmanın parçası.