Mana, blog post uchun tayyorlangan matn. Oddiy, tushunarli va qiziqarli uslubda yozdim:

Muzlatkichlar "erib" ketdi: Xakerlar supermarketlarni qanday qilib issiq xonaga aylantirdi?

Tasavvur qiling: ertallab supermarketga kirasiz va muzlatilgan mahsulotlar o‘rniga, 50 daraja issiq havoga duch kelasiz. Shunchaki tasavvur emas, bu o‘tgan haftada Fransiya supermarketlarida sodir bo‘lgan haqiqiy voqea.

Lekin bu issiq havoni tabiiy issiq deb o‘ylamang. Bu — xakerlarning "zarbasi" edi.

Muzlashdagi falokat

Odatda xakerlar parollar yoki karta raqamlarini o‘g‘irlashni xohlashadi. Lekin bu safatda ular boshqacha yo‘l tutishdi. Ular supermarketdagi muzlatkichlarni boshqaruvchi tizimga kirishdi va shunchaki haroratni ko‘tarib yuborishdi.

Natija qanday bo‘ldi? Mahsulotlar buzildi, issiqdan ba'zi joylarda hatto kichik yong‘inlar ham chiqdi. Bu voqea bizga bitta muhim narsani o‘rgatdi: Eng ko‘p himoyalangan narsalar emas, balki e’tiborsiz qolgan narsalar xakerlar uchun eng oson maqsaddir.

Muzlatkich nega internetga ulanadi?

"Nima uchun muzlatkich internetga ulanishi kerak?" deb o‘ylayotgan bo‘lishingiz mumkin. Buning sababi — tejamkorlik. Texniklar har bir do‘konga borib o‘tirmasdan, internet orqali haroratni masofadan kuzatib turishadi.

Lekin bu yerda katta xato bor edi. Ko‘plab qurilmalar hech qanday himoya (VPN)siz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri ochiq internetga ulanib qolgan edi. Ba'zi qurilmalar esa juda eski edi va ularga yangi himoya yangilanishlari ham kelmagan. Ya'ni, "aqlli" texnologiya "eski" himoya bilan to‘qnashdi.

Yaxshi tomoni: Muzlatkichlar — "sovuq akkumulyator" sifatida

Bu falokat ko'ngilni xira qilsa-da, bitta foydali narsani ko'rsatib berdi: "aqlli" texnologiyalar naqadar kerak.

Supermarketlar juda ko'p elektr energiya iste'mol qiladi. Shu sababli olimlar yangi g'oya ustida ishlamoqda: muzlatkichlardan "sovuq akkumulyator" sifatida foydalanish.

G'oya juda oddiy:

• Elektr narxi arzon bo'lganda (masalan, quyosh yoki shamol energiyasi ko'p bo'lganda), muzlatkichlarni maksimal darajada sovuqlatib qo'yamiz.
• Elektr narxi qimmatlashsa yoki energiya kam bo'lsa, muzlatkichlarni vaqtincha o'chiramiz.
• Ichidagi mahsulotlar sovuqlikni saqlab qolgani uchun, o'chirilgan vaqtda ham buzilmay turadi.

Ingliziyadagi Tesco kompaniyasi buni hozir sinovdan o'tkazmoqda. Bu ham tejamkorlik, ham sayyorani asrash degani. Lekin Fransiya voqeasi shuni ko'rsatdiki, texnologiya "aqlli" bo'lishidan oldin, u "xavfsiz" bo'lishi shart.

Mening xulosam

Bu voqea "Narsalar interneti" (IoT) texnologiyasi biz o'ylagandan ham tez rivojlanayotganini ko'rsatdi. Biz har bir narsani — chiroqdan tortib sut qadoqigacha — internetga ulayapmiz. Ammo Fransiya misolida ko'rganimizdek, agar raqamli eshikni yaxshi qulflamasak, xakerlar bir necha klik bilan sizning muzlatilgan pitsangizni iliq va yaroqsiz narsaga aylantirib yuborishi mumkin.