Gdyby informacja naprawdę miała masę
Wyobraź sobie, że każdy skasowany mail, każde usunięte zdjęcie i każdy fragment kodu działającego w tle – wszystkie mają swój własny, znikomy ciężar. Brzmi jak żart, prawda? Tymczasem fizyk Melvin Vopson z Uniwersytetu w Portsmouth traktuje ten pomysł całkiem poważnie.
Jego hipoteza mówi, że informacja nie jest tylko abstrakcyjnym pojęciem. Każdy bit danych ma masę rzędu 3,19 × 10^-38 kilograma. To wartość tak mała, że praktycznie niezauważalna, ale jeśli pomnożyć ją przez liczbę bitów we wszechświecie, dostajemy całkiem sporą „ukrytą masę”.
Ciemna materia z bitów?
Astronomowie od lat zauważają, że galaktyki zachowują się tak, jakby zawierały więcej materii, niż widać na zdjęciach. Brakuje jej około 85 procent. Vopson twierdzi, że tę lukę mogłaby wypełnić właśnie informacja. Wystarczyłoby około 10^93 bitów – liczba gigantyczna, ale we wszechświecie nic niezwykłego.
Co ważne, nie potrzeba tu żadnych egzotycznych cząstek. Wystarczyłoby, żeby informacja była po prostu piątym stanem skupienia – obok ciała stałego, cieczy, gazu i plazmy.
Grawitacja jako procesor?
Najciekawszy jest jednak mechanizm, który Vopson proponuje. Jego zdaniem to właśnie grawitacja porządkuje informację, przekształcając chaos w strukturę. Gdyby tak było, symulacja komputerowa przestałaby być jedynie filozoficzną spekulacją. Stałaby się hipotezą z konkretnym mechanizmem fizycznym.
Eksperyment, który może rozstrzygnąć sprawę
Vopson zaprojektował prosty test. Chce zderzać elektrony z pozytonami w cienkiej blasze metalowej. Gdy cząstki anihilują, powstają fotony. Jeśli informacja ma masę, precyzyjne pomiary tych fotonów powinny to ujawnić. Eksperyment jest w fazie przygotowań.
Dlaczego warto o tym myśleć
Nawet jeśli teoria okaże się błędna, warto zauważyć, jak poważnie traktuje ją naukowiec z dorobkiem. Pokazuje to, że fizycy wciąż są gotowi kwestionować podstawowe założenia. A jeśli Vopson ma rację, matematyka i informacja nie byłyby tylko narzędziami opisu rzeczywistości – stałyby się jej fundamentem.
Na razie czekamy na wyniki. A przy okazji, następnym razem, gdy usuniesz plik, pomyśl, że twój dysk może być odrobinę lżejszy.