Geny i długość życia – zaskakujący zwrot akcji
Przez lata wszyscy powtarzali tę samą wersję: geny mają jakieś znaczenie, ale to głównie od nas zależy, jak długo pożyjemy. Ruch, warzywa, brak papierosów – i już można liczyć na długie życie, niezależnie od tego, co zapisano w rodzinnych genach.
Tymczasem badacze z izraelskiego Instytutu Weizmanna, Uri Alon i Ben Shenhar, doszli do zupełnie innego wniosku. Po przeanalizowaniu ogromnej ilości danych i stworzeniu zaawansowanych modeli matematycznych stwierdzili, że geny odpowiadają za około połowę naszej długości życia. To dwa razy więcej niż dotąd zakładano.
Co przez lata utrudniało odkrycie tej zależności?
Naukowcy od dawna wiedzieli, że geny wpływają na to, jak długo żyjemy. Ale zawsze przeszkadzała im jedna rzecz – tak zwana śmiertelność zewnętrzna. Chodzi o sytuacje, które zabijają nas niezależnie od tego, jak działa nasz organizm: wypadki, infekcje, morderstwa czy katastrofy środowiskowe.
W większości badań wszystkie te zdarzenia były mieszane razem. Efektem był sygnał genetyczny ukryty pod warstwami szumu. Jak znaleźć prawdziwą rolę genów, jeśli dane nie pozwala na rozróżnienie między tym, co nas zabija „z zewnątrz”, i tym, co dzieje się „wewnątrz”?
Jak badacze rozwiązali ten problem
Alon i Shenhar postanowili podejść do tematu inaczej. Wykorzystali badania bliźniąt – zarówno jednojajowych, jak monozygotycznych, jak i dwujajowych. Nie analizowali jednak danych na surowo. Zamiorywali zewnętrzne przyczyny śmierci w symulacjach komputerowych i stopniowo je eliminowali.
W miarę jak eliminowali wypadki i infekcje, wpływ genów na długość życia rosnął. W końcu stabilizował się na poziomie 50%. Przeprowadzono też kontrolę na rzeczywistych danych z Skandynawii – gdy z czasem medycyna lepsza, mniej ludzi diesło od zewnętrznych zdarzeń, a wtedy też podnosi