Avi Loeb: Dâhilikmi yoki Olovliqmi?
Gap shundaki, Harvard universitetida professorni tasavvur qiling. U Joe Rogan shousida mehmon bo'lgan, NASCAR poygasida yuzi tushirilgan mashina bor, va Trump ma'muriyati uni UFO siyosati bo'yicha maslahatga tayinlagan. Va eng qiziqi — u Quyosh sistemasidan o'tayotgan g'alati asteroidning chet milliy texnologiya bo'lishi mumkin, deydi.
Avi Loeb haqida gap ketayapti. Va mening fikrimcha, uning hikoyasi juda qiziq.
Oddiy Bir Kun
Avi Loebning odatdagi kunini tasavvur qiling. U Harvard universitetidagi ishxonada o'tirib, intervyu kutayapti. Hech qanday tayyorgarlik ko'rmagan, eskizlar yo'q, xatto sochini ham tekshirmagan. Birdan ichiga ko'k kostyum kiydi, lavanda rangli ipak ko'ylak ustidan, va menga eski divan tomon ishora qildi.
Ertakdayoq, televizorda boshqa mavzular — ijtimoiy yordam, siyosat. Loeb esa o'ylanadi: "Bular yerlik masalalar," deydi u o'ziga.
Va shoshiladi. Haftalik yig'ilishga kechikayapti — Institute for Theory and Computation, ki uning rahbari.
"Besh daqiqada 100 kishi kutib turibdi," deydi u PRODUSERGA.
Boshqa olimlar bunday milliy intervyuga butun haftalarini sarflashar edi. Lekin Loeb bu haftada sakkiztagacha intervyu bergan. Sababi — 3I/ATLAS haqida gaplashish.
3I/ATLAS Nima?
Bu — Quyosh sistemasidan uchib o'tayotgan sayyora. Uchinch marta kuzatilayotgan "yulduzlararo mehmondir" bu. ATLAS deb ataladigan teleskoplar tarmog'i aniqlagan.
Astronomlar fikricha, bu oddiy kometa. Ehtimol, eng qadimgi kometa.
Lekin Loeb boshqacha fikrlaydi. U aytadi: "Olimlar kometa, deyapti. Ammo tushuntirib bo'lmaydigan narsalar bor."
Qanday g'alatiliklar?
- U 400 million milya uzoqlikda turib, chang va gaz chiqarayotgan edi
- Oddiy kometalar bu masofada bunday qilmaydi
- Uning traektoriyasi g'alati
- Odatiy kometalarga nisbatan ko'p karbonat angidrid bor
- Nixiy miqdori ham yuqori
Bularning barchasi tabiiy bo'lishi mumkin. Ammo Loeb so'rayapti: "Voy, agar bu sun'iy bo'lsa-chi?"
Kim Bu Odam?
Oxirgi sakkiz yilda Loeb butun dunyoda mashhur bo'ldi. NASCAR poygasida uning rasmi tushirilgan mashina bor. New York Times bosh sahifasida chiqdi. Joe Rogan shousida 6,4 million kishi tomosha qildi.
Va Trump ma'muriyati uni UFO maslahat kengashiga rahbar qildi.
O'zi esa shunday deydi: "Fan asosida kamtarlik yotadi, bilmaslik emas. 'Ekspertlar shunday dedi' degan gaplar kifoya qilmaydi."
Mening Fikrim
Loeb haqida nima deb o'ylaysiz?
Ko'p olimlar karyera davomida yuz kishi o'qigan maqolalar yozadi. Loeb esa bir vaqtning o'zida pop-yulduz va Harvard professori. Buni faqat jasur odamlar qiladi.
3I/ATLAS chet milliy texnologiyami? Deyarli yo'q. Ammo Loeb savol berayapti — ko'pchilik buni aytishdan qo'rqadi.
Ilmiy jamoa unga salbiy qaraydi. "Ishonch qidirayapti," deydilar. "Fan nomini obro'sizlantirmoqda."
Lekin bir daqiqa: Nima uchun biz yolg'izligimizni inkor qilamiz? Koinot cheksiz. Biz faqat bir necha o'n yildir signallar izlayapmiz. Hammasini bilamiz, deb o'ylash kibr emasmi?
Loeb aytadi: "Fan endi katta savollardan qo'rqayapti."
Bu — chuqur fikr yoki o'zini oqlash uchun bahona. Ehtimol, ikkalasi ham.
Haqiqiy Savol
Muhimi — Loeb to'g'rimi yoki yo'qmi?
Agar 3I/ATLAS oddiy kometa bo'lsa, Loeb shunchaki e'tiborni qidirgan odam ko'rinadi.
Ammo agar u to'g'ri bo'lsa? Agar bu qandaydir uzoq sivilizatsiya yuborgan apparat bo'lsa? Bu insoniyat tarixidagi eng muhim kashfiyot bo'lardi. Va bu Harvard professori — yuzlar ortidan yuguradigan, lavanda ko'ylak kiyadigan odam — boshqalardan oldin ko'rgan.
Men uni payg'ambar deb aytmayman. Ammo e'tiborsiz ham qoldirmayman.
Eng yaxshi olimlar boshqa olimlarni noqulay his qiladigan savollar beradi. Loeb jasurmi yoki o'ziga ishonadi — noma'lum. Lekin u bizni yaxshi savollar berishga majbur qilyapti.
Bir dunyoda ko'pchilik kunimizni omonlik uchun o'tkazayotgan bir paytda, kimdir haqiqatan "biz yolg'iz emasmiz" deb o'ylashi va buni baland ovozda aytishi — bu qandaydir ilhomlantiradi.
Sizningcha?
Siz Loeb haqida nima deb o'ylaysiz? Vizyoner yoki e'tibor qidiruvchi?
Har holda, uning rasmi tushirilgan NASCAR mashinasi borlig'ini tan olish kerak — bu o'zi kulgili.
G'oyalaringizni yozing. Va agar chet milliylar buni o'qiyotgan bo'lsa — salom! Yerga xush kelibsiz. Qahva a'lo darajada.