Havo ifloslanishi va revmatoid artrit: nimada xavf bor?

Sizga bir narsa aytmoqchiman — bu haqda o'qiganimda juda ham hayron bo'ldim. Revmatoid artrit bilan og'riganda, hech qanday sababsiz yallig'lanish kuchayib ketadigan kunlar bo'ladi. Endi olimlar buning sabablaridan birini topishgan — bu biz har kuni nafas oladigan narsa.

Havo ifloslanishi. Ayniqsa, havoda uchib yurgan mayda zarrachalar.

Revmatoid artrit nima?

Avval tushuntirib qo'yar. Revmatoid artrit — bu immun tizimi xato qilib, bo'g'imlarning ichki qismini zararlay boshlaydigan kasallik. Bu faqat og'riq emas — charchash, isitma, butun tanada yallig'lanish bo'lishi mumkin.

Olam bo'ylab 0.5 foizdan 1 foizgacha odam bu kasallik bilan yashaydi. Bu millionlab odam degani. Eng achinarlisi — hali hech kim aniq bilmaydi, nega ba'zilar kasallanadi, ba'zilar yo'q. Irsiyat ahamiyatli, lekin atrof-muhit ham muhim rol o'ynaydi.

Qiziqarli tadqiqot

Janubiy Koreyalik olimlar bitta savolga javob izlashgan: havo ifloslanishi revmatoid artrit bilan og'rigan odamlarning ahvolini yomonlashtiradimi?

Ular 1000 dan ortiq bemorni 4 yil davomida kuzatishgan. 12 mингdan ortiq tibbiy ko'rik natijalarini havo sifati ma'lumotlari bilan solishtirishgan. Oltita xil ifloslovchi moddani tekshirishgan.

Eng muhimi — PM2.5 nomli zarrachalar. Ular 2.5 mikrometr yoki undan kichik. Tushunarli qilib aytsam — qonning qizil tanachalaridan ham kichik. Bu zarrachalar o'pkani buzib o'tib, qon aylanishiga tushib ketadi. Ya'ni butun tanaga tarqaladi.

Bu nimani anglatadi?

Olimlar shuni aniqlashgan: PM2.5 darajasi yuqori bo'lganda, ayniqsa 2 haftadan ko'proq davom etganda, kasallik kuchayadi, og'riqli hujumlar tez-tez bo'la boshlaydi.

Buning sababi shunday izohlanadi: iflos zarrachalar hujayralarda "reaktiv kislorod turdoshlarini" ko'paytiradi. Bular hujayralarga zarar yetkazuvchi zararli molekulalar. Ular yallig'lanishni kuchaytiradi va revmatoid artrit faollashadi.

Garvard universitetidan doktor Jefri Sparks bu tadqiqotni "eng yirik va ishonchli ish" deb atadi. Uning fikricha, bu faqat revmatoid artrit bilan bog'liq bo'lishi mumkin emas. Lupus, skleroz va boshqa autoimmun kasalliklar uchun ham xuddi shunday qonun qoidalar ishlashi mumkin.

Bundan keyin nima qilish kerak?

Bu xabar achinarli va umidli bir vaqtda. Achinarli — havo ifloslanishi hamma joyda. Umidli — buni boshqarish yo'llari bor.

Birinchidan, havo sifatini tekshirish odatini qiling. Kunlik prognozlarni o'qish — buqshak qiziqish emas, balki sog'liqqa g'amxo'rlik.

Ikkinchidan, havo sifati yomon bo'lganda — yopiq joyda qoling, yaxshi filtratsiyali xonalarda bo'ling, ko'chada og'ir mashqlar qilmang.

Uchinchidan, bu tadqiqot yangi davolash usullarini izlash uchun yo'l ochadi. Havo tozalagichlarini takomillashtirish, ifloslanishning yallig'lanish yo'nalishini bloklaydigan dorilar yaratish — bularning hammasi endi real maqsad.

Umumiy manzara

Bu tadqiqot bitta katta qoidani tasdiqlaydi: biz nafas oladigan havo nafaqat o'pkaga, balki bo'g'imlarga, miyaga, butun immun tizimiga ta'sir qiladi.

Autoimmun kasalliklar tobora ko'paymoqda. Bu yomon emas — bu shuni anglatadiki, biz endi murakkab bog'lanishlarni ko'ra oladigan asboblar yaratdik. Odatda ko'rinmaydigan narsalarni endi ko'rish imkoniyati paydo bo'ldi.

Keyingi safar ob-havo ma'lumotini o'qiganingizda, havo sifati haqida ham o'ylab ko'ring. Bo'g'imlaringiz sizga rahmat aytadi.

Manba: ScienceDaily