Ta żaba śpiewa inaczej. I to właśnie ją zdradziło

Muszę wam o tym opowiedzieć, bo mnie naprawdę zamurowało.

Naukowcy właśnie odkryli zupełnie nowy gatunek żaby w sezonowo zalewanych lasach zachodniej Amazonii. Nazwali ją Adenomera varcena. I wiecie co jest niesamowite? Ta maleńka istota ukrywała się tuż pod naszym nosem — a raczej pod liśćmi lasów, które istnieją tylko przez część roku.

Co w tym takiego niezwykłego?

Na pierwszy rzut oka ta żaba wygląda niemal identycznie jak jej krewniaczki z tego samego rodzaju. Mówimy o prawie idealnych bliźniakach z zewnątrz. Ale tutaj zaczyna się najciekawsze — badacze odkryli, że to właściwie zupełnie inne gatunki. Jak to możliwe? Dwa sprytne tropy: ich DNA i głos.

Tak, dobrze czytacie. Każdy gatunek żaby ma swój własny, niepowtarzalny okrzyk godowy. Adenomera varcena wydaje charakterystyczny krótki dźwięk w wolnym rytmie. Wyobraźcie to sobie jak osobisty dzwonek telefoniczny żaby. Naukowcy nagrali te odgłosy i porównali je z bliskimi gatunkami. I proszę — piosenka nowej żaby wyraźnie się różniła. Odkryli też drobną cechę fizyczną: brak ciemnej plamy na spodniej stronie przedramienia.

To właśnie nazywamy „ukrytą różnorodnością" — gdy gatunki wyglądają niemal identycznie, ale genetycznie są zupełnie inne. Jak gdyby okazało się, że wasz sąsiad wcale nie jest waszym sąsiadem, tylko kimś, kto po prostu jest do niego łudząco podobny. Szalone, prawda?

Dom jak z bajki... pod wodą

Jest jeszcze coś, co czyni to odkrycie wyjątkowym. Większość żab z rodzaju Adenomera woli suche lasy. Lubią mieć łapki na stabilnym gruncie. Ale Adenomera varcena? Ta czuje się świetnie w lasach zalewanych sezonowo — ekosystemach, które przez część roku są całkowicie pod wodą.

To była totalna niespodzianka. Okazuje się, że ten rodzaj ma o wiele bardziej elastyczny styl życia, niż sądziliśmy. Badacze znaleźli te żaby w pobliżu rzek Moa i Crôa w brazylijskim stanie Acre, gdzie tańczą (albo robią to, co żaby robią najlepiej) w lasach zmieniających się z porą roku.

Zegar tyka

A tutaj robi mi się trochę nieswojo. Wam też pewnie.

Zmiany klimatyczne zmieniają wzorce opadów i harmonogramy zalewania w całej Amazonii. Ponieważ ta żaba dostosowała się do konkretnego cyklu powodzi, zmiany w tym, kiedy i jak bardzo las się zalewa, mogą wpłynąć na jej rozmnażanie. Naukowcy wciąż nie wiedzą wystarczająco dużo o jej cyklu życiowym, by przewidzieć, jak bardzo jest narażona.

Ale jest większy obrazek, który naprawdę mną wstrząsnął: badacze uważają, że w terenie może być o wiele więcej linii rozwojowych Adenomera, które nie zostały jeszcze formalnie opisane. Mówimy o gatunkach, które istnieją, ale nie mają nawet nazwy.

A oto naprawdę przygnębiająca część, którą podzielił się badacz Thiago R. Carvalho: gatunki, które nie zostały formalnie opisane, nie trafiają na listy chronionych. Prześlizgują się przez system prawny i środowiskowy, potencjalnie wymierając, zanim w ogóle dowiemy się o ich istnieniu.

Dlaczego nazewnictwo ma znaczenie

Jak ujął to badacz Célio F. B. Haddad, tempo niszczenia siedlisk wyprzedza naszą zdolność do katalogowania tego, co tam żyje. Za każdym razem, gdy opisujemy nowy gatunek, dajemy mu szansę. Nie możemy chronić tego, o czym nawet nie wiemy, że istnieje.

Więc tak — ta maleńka żaba z jej unikalną piosenką i niezwykłym zalewanym lasem to coś więcej niż tylko ciekawostka naukowa. To przypomnienie, że nasza planeta jest pełna tajemnic, z którymi ścigamy się o czas.

Zastanówcie się nad tym następnym razem, gdy usłyszycie o odkryciu nowego gatunku. Każdy z nich ma znaczenie. Każdy z nich to małe zwycięstwo w znacznie większym wyścigu.

Źródło: ScienceDaily