Kichkina kemada ulkan dushmanga qarshi

Tasavvur qiling: siz dengiz flotining eskort kemasidasiz. Dushman sizdan ko'ra kuchliroq qurollarga ega. Ularning kemalari ko'p, qurollari o'tkir. Vazifangiz? Do'stlaringiz qochib ketishiga vaqt yutib olish. O'zingiz tirik qolmasligingizni bilib turib.

1944-yil 25-oktyabrda shu holat USS Johnston kemasi kapitani Ernest Evans oldida yuz berdi.

Filippin yaqinidagi Leyte ko'rfazi jangida "Taffy 3" deb atalgan kichik amerikalik guruh ulkan yapon flotiga duch keldi. Olti eskort aviatashuvchi, uchta esminets va to'rtta kichik esminet ularni himoya qilardi. Qarshi tomonda esa to'rtta jang kemasi, olti og'ir kreyser, ikkita yengil kreyser va o'n bir esminet.

Shu jang kemalaridan biri Yamato edi. Dunyodagi eng katta jang kemasi. Uning qurollari 18 dyuymli. Johnstonnikisi esa atigi 5 dyuym. Bu o'yinchoq qurol bilan tankga chiqishga o'xshaydi.

Eng ajablanarlisi – bu ish berdi

Evans qochmadi, taslim bo'lmadi. U to'g'ridan-to'g'ri yapon flotiga sho'ng'idi. Kichik kemalar amerika aviatashuvchilarini himoya qilish uchun o'zlarini tirab qo'ydi. Maqsad – vaqt yutib olish.

Natija? Ular muvaffaqiyatga erishdi. Johnston yapon kreyser Kumano'ni jiddiy shikastladi, uni jangdan chiqardi. Lekin narxi og'ir – kema 2,5 soatdan keyin cho'kdi. 327 kishidan faqat 141 nafari tirik qoldi.

Evans o'limidan keyin Kongress Faxri medali oldi. Minglab odamlarning hayoti saqlandi. Chunki kichik qurolli odam orqaga chekinmadi.

77 yil chuqurlikda

Jang Filippin xandaqida bo'lgan. Okeanning eng chuqur joylaridan biri. Shuning uchun kemani topish deyarli imkonsiz deb o'ylashgan.

2019-yilda suv osti guruxi 21 180 fut (4 kilometr) chuqurlikda Fletcher sinfi esminet topdi. Bu Johnstonmi yoki Hoelmi, aniq emas edi. Ikki kema ham shu jangda cho'kkan.

2021-yilda Caladan Oceanic jamoasi maxsus suv osti kemasi bilan ikki marta tushdi. Har safar 8 soatlik sayohat. Bu insoniyat tarixidagi eng chuqur kemani o'rganish bo'ldi.

U yerda hammasi aniq: old qismida 557 raqami saqlanib qolgan. Ko'prik, torpedo quvurlari va 5 dyuymli qurollar suratga olingan.

Qahramonni tinch qoldirish

Menga eng yoqagani – ular hech narsani olib chiqmadi. Artefakt yig'madi, qazbaga oldi. Kemani shu yerda qoldirdi.

Chunki bu oddiy kenchan emas, qabr. 2004-yildagi Amerika qonuni barcha harbiy kemalarni himoya qiladi. 186 dengizchi tinch uxlaydi chuqurlikda.

Bu go'zal. "Topish" va "olib chiqish" davomida ba'zan eng yaxshi hurmat – tegilmaslik. U yodgorlik bo'lib qolsin.

USS Johnston hikoyasi shuni eslatadi: jasorat katta qurol yoki imkoniyatda emas. To'g'ri ishni qilishda. 80 yildan keyin aytamiz: "Sizni topdik. Eslaymiz".