Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Ilm odam kemada sirli shilimshiq topganda, hech kim bundayni kutmagan!

Ilm odam kemada sirli shilimshiq topganda, hech kim bundayni kutmagan!

2026-04-28T21:52:48.132562+00:00

Ilm kuni eng g'alati joyda hayot topdi

Sci-fi filmlarda qora yopishqoq modda chiqsa, darrov halokat boshlanadi. Alien, Venom kabi filmlarda shunday. Ammo haqiqat hayot boshqacha. Ba'zida koinot bizni hayratga soladi.

Oddiy ish birdaniga sirli bo'ldi

Large Lake Observatory'da Doug Ricketts ishlaydi. U R/V Blue Heron kemasining oddiy ta'miri bilan band. Rudder shaftida g'alati qora modda paydo bo'ladi. Bu yerda bo'lmasligi kerak edi.

Ko'pchilik shunchaki tozalab tashlagan bo'lardi. Ricketts namuna olib, Minnesota Universitetidagi olimlarga ko'rsatdi.

Bo'sh emas, jon bilan to'la

Olimlar, Kodi Sheik boshchiligida, hech narsa topilmas deb o'ylagan. Faqat ifloslik bo'lar, deb. Lekin "ShipGoo001" nomli modda hayotga to'la chiqdi.

"Eng kutilmagan narsa – unda hayot borligi edi, – dedi Sheik. – Hech narsa topilmas deb kutgan edik. Ammo DNK topdik, u yaxshi saqlangan."

Bu ilmni hayajonlantiruvchi lahza.

Ochiq joyda ekstrem sharoit

Moddada arxeya topildi. Bu bakteriyalarga qarindosh qadimiy mikroorganizmlar. Ular kislorodsiz, iliq joylarni yaxshi ko'radi. Kema shafti ularga ideal uyni aylangan.

Savol: Kislorodga sezgirlar qanday qilib Buyuk ko'llarning kislorodli suviga tushdi? Sheikning taxmini: moy ichida kelib, yillar davomida uxlab yotgan. Sharoit yaxshilanganda uyg'onib ketgan.

Bitta emas, bir nechta yangi tur

Namunadan 20 ta to'liq genom ajratishdi. Ma'lumotlar bazasida solishtirdilar. Natija: Kamida bitta – yangi arxeya oilasi. Boshqasi – yangi bakteriya filumi bo'lishi mumkin.

Bu yangi hayvonlar oilasini kashf etishga o'xshaydi. Har kuni bo'lmaydi.

Nega muhim?

Kema moyidagi mikroplar metan hosil qiladi. Metan bioyoqilg'i uchun foydali. Energiya muammosini hal qilishga yordam berishi mumkin.

Eng muhimi: Inson qurilmalari va tabiat kesishmasida hali ko'p noma'lumlik bor. Sheik issiq buloqlar, ventlarni o'rgangan. Ammo kema shaftini hech o'ylamagan.

Asosiy saboq

Bu hikoyadan: Ilm qiziqish va vaqt bilan rivojlanadi. "Olimlar ko'pincha o'ynashga vaqti yo'q, – dedi Sheik. – Loyihalar bosadi. Ammo izlanishlar uchun vaqt kerakligini ko'rsatdi."

Katta kashfiyotlar katta byudjet bilan emas, oddiy qiziqish bilan bo'ladi. Ricketts moddani tashlamagan. Endi genomlar ochiq e'lon qilinadi, maqolalar chiqadi.

Oddiy ta'mirdan bunday natija. Ajoyib emasmi?

#microbiology #new species #archaea #scientific discovery #great lakes #biofuel #genome #marine research