Ilonlar O'z Zehridan O'zlarini Qanday Himoya Qiladi? — Bu Haqda Bilmagansiz!

Keling, to'g'ri aytay — bu tadqiqotni birinchi marta o'qiganimda, boshim aylana boshladi. Chunki bu haqda o'ylab ko'rgansiz, miyaga sig'maydi!

Tasavvur qiling: oldingizda shunday zaharli mavjudot turibdi, bir chaqish — va siz yo'qdasiz. Endi tasavvur qiling, shu same creatures millionlab yillar davomida o'z zehriдан o'zi himoyalanish usulini ishlab chiqdi. Qanday qilib?!

Mana shunday narsani Marylend universiteti olimlari yaqinda kashf etdi. Va bu, butunlay, ilmiy-fantastik filmdek tuyuladi.

Tabiatning O'zi Yoshilab Qo'ygandek

Gap shundaki, olimlar bir asrdan beri bilishgan: viperlar (ilovchilar, chig'alar — shularning oilasi) o'z zehriга qarshi qandaydir qarshilik ko'rsatadi. Ammo sababi noma'lum edi.

Javob — ularning qonida, xolos.

Aynan shu yerda FETUA deb ataladigan oqsillar yashiringan ekan. Professor Sean B. Carroll boshchiligidagi guruh aniqladiki, bu oqsillar zaharning ta'sirini blokirovka qiluvchi kichik qorovullar kabi ishlaydi.

Lekin eng qiziq joyi — bu yerda.

Bitta Oqsil Yetmaydi — Ammo Birgalikda? Bu Boshqa Gap!

Olimlar alohida FETUA oqsillari bilan tajriba o'tkazishganda, muammo chiqdi: har bir oqsil zaharning ba'zi ta'sirlarini blokirovka qila oladi, lekin to'liq himoya qilish uchun yetarli emas. Futbol jamoasiga o'xshaydi — hamma maydonda, lekin yolg'iz g'olib bo'la olmaydi.

Endi olimlar turli oqsillarni aralashtira boshlishdi.

Va natija...

Juda ta'sirli.

Optimallashtirilgan oqsil aralashmalari 10 marta kuchliroq bo'lib chiqdi — hozirgi zidd venomlardan ham! Bu aralashmalar ilon zehriни to'liq zararsizlantirdi va turli viper turlariga — hatto bir-biridan millionlab yil avval ajralgan turlarga ham — himoya berdi.

Ha, xato emas. O'n barobar kuchliroq. Bir daqiqa o'ylab ko'ring.

Bu Nimani Anglatadi?

Kelgusi raqamlar hamma narsani oydinlashtiradi. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, zaharli ilonlar har yili 80 mингdan 140 mингга yaqin odamni o'ldiradi. Yuz minglab odamlar esa doimiy nogironlik oladi. Va bu o'limlarning aksariyati qishloq hududlarida sodir bo'ladi — yaxshi zidd venomga kirish imkoniyati kam bo'lgan joylarda.

Hozirgi zidd venomlar yomon emas, albatta. Ammo muammolari bor:

• Ishlab chiqarish qimmat (odatda ot yoki qo'yga zehr yuborib, antitelolarni yig'ish orqali)
• Sifat partiyadan partiyaga farq qiladi
• Barcha zehr turlariga bir xil ta'sir qilmasligi mumkin
• Bemorlarda yomon immun reaktsiyalar chaqirishi mumkin

Demak, bizga yechim kerak. Va tabiat — bu ajoyib ixtirochi — bizga javobni taqdim etdi.

Eng Qiziq Qism: Ilonlar 50 Million Yil Bu O'yinda G'olib Kelgan

Professor Carroll aytganiday, bu ingibitor oqsillar 50 million yil davomida deyarli o'zgarmagan.

Elli. Million. Yil.

Buning ma'nosi shuki, bu oqsillar ilonlar uchun shunchalik muhimki, ularni o'zgartirishga hojat yo'q. Birinchi marta ishlatilganda shunday mukammal bo'lgan qurol topilgan — va hech kim uni yaxshilashga urinmagan.

Carrollning so'zlaricha: "Bu tabiat biz yillar davomida muammoni hal qila olmay yurgan narsani allaqachon hal qilgan ajoyib hikoyalardan biri."

Men bu iqtibosni yaxshi ko'raman. Chunki u ilm-fanning chiroyli tomonini ko'rsatadi: ba'zida javob bizning ixtiro qiladigan narsamiz emas — u allaqachon mavjud, biz uni kashf qilishimiz keri.

Keyingi Qadamlar

Hozirgi tadqiqot asosiy zaharli toksinlar oilasi — metalloproteazalar — ustida ish olib borildi. Ammo guruh boshqa toksin oilalariga ham shu usulni qo'llash ustida ishlayapti.

Carrollning aytishicha: "Biz viperlardagi uchta asosiy toksin oilasi uchun samarali yechimlarga juda yaqin kelayapmiz."

Bu — butun dunyo bo'ylab ilon chaqishi xavfi ostida yashovchi millionlab odamlar uchun katta umid."

Mening Fikrim

Men ilmiy mavzular haqida yozaman va ko'plab kashfiyotlar meni hayratda qoldiradi. Ammo ba'zida shunday narsa tushadiiki, tabiatning g'ayrioddiyligi va go'zalligiga haqiqatan ham tanbeh olasiz.

Ilonlar millionlab yillar davomida o'zlarining ichida yashirin antidot bilan yurgan — va biz bu haqda hozgina bilayapmiz — bu ilm-fanga muhabbatimni mustahkamlaydigan narsadir.

Laboratoriyadan haqiqiy davolashgacha yo'l uzoq va muammolar ko'p bo'ladi. Ammo ilon chaqishi davolashida burilish nuqtasi yaqinlashayotganini his qilish mumkin.

Eng yaxshi tomoni? Yechim ilonlarning o'zida allaqachon bor edi.

Ba'zan koinot shunday ajoyib bo'ladi.