Anak Krakatau portlashidan keyin: osmondagi kul va uning oqibatlari
Bir necha hafta oldin sodir bo'lgan voqea menga chindan ham ta'sir qildi. Ko'pincha uzoq joyda vulqon otilishini eshitganda, "Qo'rqinchli, lekin bu menga aloqador emas", deymiz. Aslida, bu voqea boshqacha.
Anak Krakatau — "Krakatauning bolasi" degan ma'noni anglatadi va ismga qarang — Yava va Sumatr orollari orasida joylashgan nisbatan kichik vulqon. Kichik demoqchimansan, bu yerda katta cho'qqilar yo'q. Rasmlarda ko'rganda, u kabi qo'rqinchli ko'rinmaydi. Lekin hajmini aldamang — bu kichkina vulqon juda ham xavfli bo'lishi mumkin.
Portlash davom etdi
Sentyabr boshida Anak Krakatau uzluksiz faollashish bosqichiga o'tdi. 24 soatdan ko'proq davom etgan bu jarayon oddiog'ona gugurt tukunishidan ko'ra jiddiyroq edi — atmosferaga gaz va kulni otuvchi explosionsiz.
Eng qiziqarli qismi — sun'iy yo'ldoshlar kosmosdan hamma narsani suratga oldi. 7,500 kilometr balandlikdan qarang: oq gaz bulutlari bulutlarni yorib chiqadi, pastda esa qo'ng'iroq rangli kul tarqaladi. NASA va USGS sun'iy yo'ldoshlarining kadrlari ajoyib.
Qanchalik baland ko'tarildi?
Raqamlarni ko'raylik. Kul 15,000 metr balandlikka ko'tarildi — bu 50,000 futga yaqin. Samolyotlar odatda 35,000 fut balandlikda uchadi. Demak, bu kul buluti samolyotlar uchadigan balandlikka yetdi.
Turli tomonlarda holat turli edi. Sharqda — 20,000 fut. G'arbda esa — 50,000 fut. Bu osmonni teshib o'tgan jiddiy kul ustuni.
Bu Hammaga ta'sir qildi
Endi bu yerda gap Indoneziyaliklar uchungina emas. Atmosferadagi kul tufayli 8 ta aeroport vaqtincha yopildi. Sakkizta! Qariyb 3,000 ta reys bekor qilindi. Ko'p odamlarning sayohat rejalari buzildi.
Kul osmonda qolmasdan, pastga tusha boshladi. Vulqondan sharqda joylashgan Jakarta (30 milliondan ortiq aholi) kuli ostida qoldi. Havo sifati keskin yomonlashdi.
Oddiy tutun emas
Yana bir muhim jihat. Vulqon kuli va o'rmon yong'inlaridan chiqqan tutun — bu bir xil narsa emas. Ularning zarrachalarining xususiyatlari, atmosferada qanday harakat qilishi turli. Shuning uchun himoyalanish usullari ham boshqa.
"Odatiy tutun kabi", deb o'ylamang. Maslahatlar boshqacha. Vulqon kuli nafas yo'llarini, ko'zlarni va terini bezovta qilishi mumkin.
Yaxshi xabar
6 sentyabrga kelib, portlashlar sustlashdi. Vulqon odatdagi rejimiga qaytdi — olimlar bunga Strombolian tipidagi otilishlar deydi. Bu kichik-kichik otilishlar, katta portlash emas.
8 sentyabrga kelib, barcha aeroportlar ochildi. Bu kimdir biror joyga borishni kutayotganlar uchun yaxshi yangilik.
Xavfsiz deb o'ylamang
Lekin muhim jihat bor. Aktivlik pasaygan bo'lsa-da, Anak Krakatau Indoneziya ogohlantirish tizimida ikkinchi darajali darajada qolmoqda. Iyul oyidan beri shunday. Oylab.
Bu kichik vulqonni doimo kuzatib turishadi. Chunki Anak Krakatau sentyabrdagidan ko'ra ko'proq xavfli harakat qilish qobiliyatiga ega. Bu portlash muhim edi, lekin bu vulqonning eng yomoni emas.
Vulqon yonida yashash — bu doimiy hushyorlik. Tabiat bizning rejalarimizni bilmaydi. U o'z ishini qiladi, biz esa moslashamiz.
Umid qilamanki, bu yozuv sizga Anak Krakatau voqeasini tushuntirishga yordam berdi. Eng oddiy ko'rinadigan narsalar eng kuchli bo'lishi mumkin. Qiziqishingizni yo'qotmang!