Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Kartoshka And xalqining DNKsini o‘zgartirdi

Kartoshka And xalqining DNKsini o‘zgartirdi

2026-05-20T12:07:14.591594+00:00

Ovqat Taqdiringizni O‘zgartirishi Mumkin

Tasavvur qiling: oddiy kartoshka odamlarni gen jihatdan ham o‘zgartirib yuboradi. Ayniqsa, And tog‘larida yashaganlarning genlari shu tarzda o‘zgargan.

Tadqiqotchilar yaqinda shuni aniqladiki, And tog‘lari aholisida AMY1 degan genning ko‘proq nusxalari bor. Bu gen kraxmalni parchalashga yordam beradi. Ularning genlarida boshqa odamlarga qaraganda 2-4 ta qo‘shimcha nusxa bor. Sababi esa oddiygina — kartoshka.

Oddiy Kartoshkaning Katta Ta’siri

Kartoshka And tog‘larida ming yillardan buyon asosiy oziq-ovqat hisoblangan. Inca xalqi uni juda ko‘p iste’mol qilgan. Qishda saqlash uchun ular chuño deb ataluvchi muzlatilgan kartoshka tayyorlagan.

Bu ming yillar davomida tabiiy tanlanish jarayoniga ta’sir qilgan.

Evolyutsiya Qanday Ishlaydi

Evolyutsiya birdaniga yangi gen yaratib qo‘ymaydi. U allaqachon mavjud bo‘lgan genlarni tanlab oladi. And aholisida AMY1 genining ko‘p nusxali odamlari kartoshkani yaxshiroq hazm qilgan. Ular sog‘lomroq yashagan, ko‘proq farzand ko‘rgan. Natijada, bu genlar avlodlarga o‘tib, bugungi kunga yetib kelgan.

Tadqiqot rahbari Omer Gokcumenning aytishicha, evolyutsiya binoni qurish emas, haykal yasashga o‘xshaydi.

Raqamlar Ko‘rsatayotgan Natija

And tog‘lari aholisida AMY1 genining 2-4 ta qo‘shimcha nusxasi bor. Bu kichik farq 400-500 avlod davomida katta o‘zgarishlarga olib kelgan. 10 000 yil avval bu genning ko‘p nusxali odamlari har avlodda 1.24% ga ko‘proq yashash imkoniyatiga haddi bo‘lgan.

Evolyutsiya Hali Davom Etmoqda

Bu o‘zgarishlar faqat qadimda sodir bo‘lmagan. Evolyutsiya hali ham davom etmoqda. Bugungi kunda biz ovqatlanayotgan narsalar ham genlarimizni keyingi avlodlarga ta’sir qiladi.

Nima Uchun Bu Muhim

Bu kashfiyot oddiygina ilmiy fakt emas. U bizga shuni ko‘rsatadiki, ovqatimiz nafaqat bugungi sog‘lig‘imizga, balki kelajakdagi avlodlarning genlariga ham ta’sir qiladi. Biz tabiatning bir qismimiz. Tabiat esa bizni shakllantirib turadi.

#genetics #evolution #anthropology #andean-history #dna #potatoes #natural-selection #science-discoveries