Dalyanlar Arasında Kaybolmuş Bir Antik Yunanistan: Sicilya'da 2000 Yıllık Roma Gemisi

Bazı hikâyeler var, okuduğunda insan gerçekten "hayat roman gibi" diyor. İşte bugün anlatacağım olay tam da o kategoriden.

Sicilya kıyılarında mızrakla balık avlayan biri düşün. Derinlik 45 metre civarında. Her zamanki gibi sualtında süzülüyorsun, etrafına bakıyorsun. Ve dipte büyükçe bir kaya görüyorsun. Kim bilir kaç yıldır orada yatıyor, deniz tabanının sıradan bir parçası işte.

Sonra o kayaya biraz daha yaklaşıyorsun. Kalbin yerinden çıkacak gibi oluyor. Çünkü o kaya değil. Bir gemi enkazı. Üstelik 2000 yıllık.

Karşınızda Giacomo De Mola'nın hikâyesi var.

O An

De Mola'nın Instagram'da paylaştığına göre o anı şöyle anlatmış: "Yaklaştım. Kalbim durdu. Bu bir kaya değildi... Hayatımda gördüğüm en inanılmaz keşif, kesinlikle."

Yirmi yüzyıl. O kadar süre kimse o gemiye inmedi, kimse o amphoralara dokunmadı. Ve bir balıkçı, günlük rutininin bir parçası olarak, antik bir hazineyle burun buruna geldi.

De Mola yüzeye çıktıktan sonra ortağına ne gördüğünü anlatmaya çalışmış ama söyleyecek söz bulamamış. Sonra makul bir şey yapmış: yetkililere haber vermiş. İtalyan Kültür Mirası Koruma Birimi devreye girmiş.

Ne Bulundu

Gemi yaklaşık 21 metre uzunluğunda, 6 metre genişliğinde. Küçük bir okul otobüsü boyutları yani, sadece yatay pozisyonda ve içinde hazine var—altın değil ama arkeolojik açıdan paha biçilmez bir yük.

Geminin yükü, yüzlerce amphora. Amphora dediğimiz şey, eski Romalıların kullandığı büyük çömlekler. İki kulbu olan, dar boyunlu, zeytinyağı ya da şarap taşımak için tasarlanmış kaplar. Bugün Akdeniz festivallerinde gördüğümüz dev陶 küplerün atası sayılır.

Ama buradaki amphoralar sıradan değil. Arkeologlar farklı tipler belirlemiş:

• Dressel 1A tipleri — En yaygın olanlar, Roma döneminin popüler stili
• Lamboglia 2 tipleri — Özellikle şarap taşımak için üretilenler
• Kuzey Afrika kökenli testiler
• Ve daha eski Neo-Punik parçalar — Kartaca ve Fenike geleneğinden kalan örnekler

Bu amphoralar o kadar yoğun dizilmiş ki, bazı bölümlerde 2 metreyi aşan yükseklikte yığılmışlar. Deniz tabanında 18 metre boyunca uzanan dev bir amphora dağı var.

Neden Önemli

İtalyan Kültür Bakanı Alessandro Giuli, bunu "son yılların en önemli sualtı arkeolojik keşiflerinden biri" olarak nitelendirdi. Haklı da.

Asıl ilginç olan şu: Akdeniz sadece bir su kütlesi değil. Medeniyetin ilk ana yolu. Bu gemiler Yunanistan'ı, İtalya'yı, Kuzey Afrika'yı, Orta Doğu'yu birbirine bağlıyordu. MS 1. ya da 2. yüzyılda yola çıkan bu gemi, Roma'nın yayılmacı döneminde ticaret ağının bir parçasıydı. İçindeki şarap ve zeytinyağı amphoraları, sadece ticaret malı değil—bir imparatorluğun ekonomik kanıydı.

Bir detay daha: O eski amphoralar artık deniz canlılarının yuvası olmuş. İki bin yıl deniz tabanında kalan bu kaplar, kendi başlarına küçük bir ekosistem oluşturmuş. Tarih ve doğanın bu şekilde iç içe geçmesinde hoş bir şey var.

Sırada Ne Var?

Şu an yetkililer alanı koruma altına almış durumda. Ancak geminin tamamını yüzeye çıkarmak gibi bir plan yok. Bazı eserler incelenmek üzere alınabilir, belki ileride dalgıçlar için bir keşif noktası bile olabilir. Arkeologlar önce yerinde çalışmayı, acele etmemeyi tercih ediyor.

De Mola'nın dediği gibi: "Bu sefer bir enkaz değil, tarihimizin bir parçasını bulduk."

İşte bu tür keşiflerin güzel yanı bu. Okyanuslar sadece garip balıklar ve kayıp anahtarlar için saklanmıyor. İnsanlık tarihinin bütün bölümlerini koruyor, meraklı birinin gelip bakmasını bekliyor.

Bir dahaki sefere sahilde kıyıya bakarken düşün: suyun altında ne olduğunu gerçekten bilmiyoruz.

Kaynak: Popular Mechanics