Fizikachilar nima uchun juda hayajonlangan?

Sizga bir narsa haqida aytmoqchiman — bu haqda o'qib, siz ham "vov" deyasiz, kafolat beraman.

Chiroyli qatlamlar

Maktabda o'rgatganinki, hamma narsa atomlardan tashkil topgan. Atomlar ichida yadro bor, yadro ichida protonlar va neytronlar bor. Lekin bu yetarli emas — ular ham mayda bo'laklardan iborat. Bu bo'laklarni kvarklar deb atashadi.

Olimlar zarrachalarni guruhlarga ajratadi. Ulardan biri hadronlar deyiladi. Hadronlar ichida mezonlar alohida o'rin tutadi — bu bir kvark va bir antikvarkdan tashkil topgan zarrachalar.

Shu mezonlar ichida kaonlar bor. Va mana shu kaonlar bizni qiziqtiradi.

kutilmagan siri

Kaonlar parchalanganda (zarrachalar ham iste'foga chiqadi, xullas) fiziklar aniq bilishadi — qanday qilib, qancha vaqtda parchalanishi kerak. Hammasi aniq.

Lekin bir necha kun oldin nimagdir noto'g'ri ketdi.

Olimlar model bo'yicha hisoblaganda, ular butun eksperiment davomida bu turdagi parchalanishni 0,2 marta kutishgan edi. Ya'ni, deyarli umuman kutmaslik kerak edi.

Natija-chi? To'rt marta ko'rishdi.

To'rtta. Sizga kamday tuyuladiми? Zarralar fizikasida bu — cho'michi cho'michi qazib, to'rtta oltin tanga topa qolish kabidir.

Yana biror variant bormi?

Olimlar bir nechta izoh berdi:

Birinchi variant: Shunchaki omad.

Qimmatbaho toshlarni ham ko'p marta tashlab ko'rganda, bir zumda ikkita bir xil raqam tushishi mumkin. Ba'zan stastistika shunaqangi.

Ikkinchi variant: O'lchov xatosi.

Zarrachalar — ularni ko'z bilan ko'rib bo'lmaydi. Faqat ular qoldirgan izlardan xulosa chiqarasiz. Asboblar esa mukammal emas.

Uchinchi variant (eng qiziq): Bu yangilik.

Agar tasdiqlansa, bu degani:

• Biz hali bilmagan yangi zarracha mavjud
• Yoki yangi kuch bor — biz hech qachon sezmagan kuch
• Yoki ikkalasi birga — bu bizning narsa haqidagi bilimlarimizni o'zgartiradi

Tadqiqotchilardan biri, Kohsaku Tobioka, shunday dedi: hatto bitta voqea ko'rish ham ajablanarli bo'lardi. To'rtta esa — bu allaqachon katta narsa.

Bu nimaga kerak?

"Balki qiziq, lekin menga nima foydasi?" — deb o'ylayotgandirsiz.

Mana nima: biz yashayotgan davr ajoyib. Kvant hodisalarini kuzatish asboblari yil sayin yaxshilanmoqda. Har bir necha yilda yangi narsa kashf qilinadi — yoki tasdiqlanadi, yoki hammasini ag'daradi.

Bu kaon parchalanishi — xato bo'lishi ham mumkin. Ammo yangi narsaning birinchi izi ham bo'lishi mumkin. Bizga yordam beradigan yangi zarracha, yangi kuch, yoki yana bir bo'lak — koinot siri.

Keyinchalik nima bo'ladi?

Olimlar shoshilmayapti. Bu yaxshi. Avvaliga shuni aniqlashtirish kerak — xato yoki haqiqat.

Biz kuzatib turamiz.

Va eng muhimi — bu yerda turoli: koinot to'la sirli narsalar, va ularni hal qilishga harakat qilayotgan odamlar bor. Biz fizikani hal qildik, deb o'ylagan paytimizda, mana bunday narsa chiqadi va eslatadi — hali ko'p narsa o'rganish kerak ekan.

Shaxsan mening umidim — bu haqiqatan ham yangi narsa bo'lsin. Koinot biz o'ylagandan ham g'alatiroq va qiziqarli. Va men sevaman — biz hali yangi narsalar kashf qilayapmiz.