Yilning eng yoqimli kashfiyoti (qadimiy bolalikdan)
Janubiy Koreyada olimlar tosh ichida 113 million yil yotgan to‘liq dino skeletini topdi. Buni oylab-oylab toshni sindirmasdan, shunchaki skaner orqali ko‘rdilar. Bu chaqaloq dino shunday yoqimli ediki, uni multik qahramon nomi bilan atashdi.
Yangi tur nomi – Doolysaurus huhmini. Bu nom ham o‘ziga xos hikoyaga ega.
Nega “Dooly”? Chunki Koreya multikni yaxshi biladi
Koreyada Dooli degan mashhur multik dino bor. U boshida ikkita kulgili tut qo‘ygan, har avlod uni biladi. Olimlar Koreyada birinchi marta dino bosh suyagi parchalarini topdi – va bu chaqaloq edi. Shuning uchun Dooli nomini qo‘ydilar.
“Har kishi bu qahramonni tanidi, bizniki ham yoshcha”, deydi tadqiqot rahbari Jongyun Jung.
Ikkinchi qismi esa Koreya dino olimi Min Hu sharafiga. U yillar davomida bu sohada ishlagan.
Tosh ichida yashirinib yurgan xazina
2023-yilda Aphae orolida faqat oyoq suyaklari va umurtqa ko‘rindi. Hech kim ichida nima borligini tasavvur qilmad. Keyin Texas universitetiga olib borib, mikro-KT skanerdan o‘tkazishdi – bu toshni ichki tomondan ko‘radigan rengen.
Natija? Bosh suyagi, qo‘shimcha suyaklar – hammasi! Koreyada birinchi marta bosh suyagi topildi. Toshni sindirib buzmasdan, 3D rasm olishdi. Texnologiya ishni osonlashtirdi.
Bu kichkina dino qanday ko‘rinardi?
U ikki yoshida o‘lgan, kurka kattaligida. Kattalari undan ikki barobar katta bo‘lgan. Eng yoqimi – junli, yumshoq tutlar bilan qoplangan bo‘lishi mumkin. Olim Julia Klark “qo‘y bolasi kabi” dedi.
113 million yil oldingi junli ikki oyoqli qo‘y bolasi – juda shirin!
Ovqatlanish sirini ochish
Skelet ichida o‘nlab kichik toshlar topildi – gastrolitlar. Dinolor ularni oshqozonida ovqatni maydalash uchun yutgan. Toshlar buzilmaganligi shuni ko‘rsatdi: dino tez ko‘milib, buzilmagan.
U o‘simlik, hasharot va kichik hayvonlarni yegan. Omnivore – hamma narsani yeydi.
Nega bu katta ahamiyatli?
Agar tosh ichida buncha narsa bo‘lsa, yana nimalar yashiringan? Koreyada izlar, tuxum ko‘p, lekin suyak kam. Mikro-KT skaner barchasini ochishi mumkin.
Olimlar Texasdan o‘rgangan texnikani boshqa fosillarga qo‘llamoqda. Jung Aphae oroliga qaytib, yangi topilmalar izlaydi.
“Aphae va boshqa orollardan yangi dino va tuxumlar chiqadi”, deydi u.
Umumiy rasm
Bu kashfiyat nafaqat shirin chaqaloq dino topgani uchun emas. Texnologiya qazishni o‘zgartirmoqda. Nozik suyaklarni buzmasdan o‘rganish mumkin.
Multik nomi qo‘yish esa olimlarning insoniy tomoni. Kashfiyotlar faqat muzey emas, bizning madaniyatimiz qismi.
Doolysaurus huhminiga – 113 million yil orqasidan yuraklarimizni zabt etgan junli bolaga salom!