Zaskakująca historia: CIA w Hollywood

Muszę wam coś opowiedzieć. Coś, co naprawdę mnie zszokowało.

Wyobraźcie sobie rok 1953. Zimna Wojna w pełni, Sąd Najwyższy szykuje się do rozprawy w sprawie Brown v. Board of Education. Na planie filmowym trwają zdjęcia komedii golfowej The Caddy z Deanem Martinem rozdającym uśmiechy. Nic nadzwyczajnego, prawda?

No to teraz przygotujcie się na zwrot akcji.

Ostatnio odkryto dokumenty, które pokazują coś absolutnie nieprawdopodobnego: CIA miało swojego człowieka dosłownie wrośniętego w środowisko filmowe. I ten ktoś forsował, żeby w tle filmu pojawili się czarnoskórzy aktorzy. konkretnie chodziło o jakichś "Murzynów" w scenach tłumowych. Najlepiej żeby jeszcze pokazać ich, jak wsiadają do "porządnego, nowoczesnego samochodu".

Ktoś jeszcze potrzebuje chwili na przetworzenie tej informacji?

Bo u mnie pierwsza myśl była taka: Zaraz, zaraz. CIA chciało WIELEJ różnorodności w filmach? To jakoś nie pasuje do obrazu agencji rządowych z tamtej epoki, jaki zwykle mamy w głowach.

Co się do diabła działo?

I tutaj robi się naprawdę interesująco.

Pech badawczy? Niekoniecznie. Historyk John Sbardellati z Uniwersytetu w Houston przeszukiwał odtajnione akta FBI i CIA i znalazł coś, co burzy nasze standardowe rozumienie relacji między rządem a Hollywood w czasach zimnej wojny.

Zapewne znacie czerwoną histerię - strach przed komunistyczną infiltracją w rozrywce. I to jest absolutnie prawda. Ale Sbardellati zauważył coś, co inni historycy kompletnie przeoczyli: sposób, w jaki te agencje mówiły o kwestiach rasowych w swoich dokumentach.

Mamy zasadniczo dwie konkurujące teorie na temat tego, dlaczego rząd mógł w ogóle przejmować się prawami obywatelskimi:

Pierwsza teoria: Zimna Wojna dała rządowi kolejne narzędzie do atakowania ruchu praw obywatelskich poprzez nazywanie aktywistów komunistami.

Druga teoria: Dokładnie odwrotnie - Zimna Wojna faktycznie zmusiła amerykańskie elity do wspierania praw obywatelskich, bo... no cóż, nasz wizerunek za granicą mocno kulał. Segregacja rasowa była po prostu krępująca. Trudno było sprzedawać "amerykańską wolność" świeżo niepodległym narodom, kiedy czarnoskórzy Amerykanie nie mogli siedzieć przy tych samych ladych.

Obie teorie mają sens. Ale Sbardellati odkrył coś bardziej subtelnego, gdy wczytał się w raporty wywiadowcze: stanowisko rządu nie było stałe. Ewoluowało z czasem jak postać w serialu.

Zwrot akcji

Początkowo FBI podejrzliwie patrzyło na filmy przedstawiające czarnoskórych w pozytywnym świetle. Wierzyli, że to komunistyczna propaganda - podstępna dywersja mająca przedstawić Amerykę w złym świetle.

Weźmy taki przykład: w 1947 roku informator FBI narzekał, że film bokserski Body and Soul uprawia propagandę, pokazując czarnoskórego pięściarza w pozytywnym wydaniu.

Ale do początku lat pięćdziesiątych sposób myślenia się zmienił. USA walczyło o wpływy na arenie międzynarodowej, szczególnie w tak zwanym "Trzecim Świecie". Świadomość, że dowody amerykańskiego rasizmu rozchodzą się po całym globie, stała się prawdziwym problemem.

I tutaj wkracza CIA - zaczęło aktywnie zachęcać Hollywood do pokazywania większej integracji, większej różnorodności. Nie dlatego, że nagle przemieniło się w championa praw obywatelskich. Po prostu zrozumieli, że zsegregowane filmy sprawiają, że Ameryka wygląda na hipokrytkę, kiedy próbuje przekonać inne kraje, że nasz system jest lepszy od komunizmu.

To była po prostu zarządzanie wizerunkiem. Czysta kalkulacja.

Dlaczego to jest istotne

Możecie teraz myśleć: "To trochę cyniczne, nie? Oni tak naprawdę nie dbali o czarnoskórych Amerykanów."

I szczerze? Prawdopodobnie macie rację. Motywacje były egoistyczne.

Ale właśnie to mnie fascynuje w tej historii - pokazuje, jak skomplikowana jest historia. Postęp nie zawsze wynika z czystego altruizmu. Czasem słuszne rzeczy dzieją się z skomplikowanych powodów i to jest w porządku. To nadal jest postęp.

Następnym razem, gdy będziecie oglądać stary film i zauważycie tego "tokenowego" czarnoskórego aktora w tle (a to był prawdziwy wzorzec w filmach z lat pięćdziesiątych), możecie właśnie patrzeć na pośredni rezultat kalkulacji zimnowojennych. Inteligencji oficerów, którzy bardziej martwili się percepcją międzynarodową niż ludzką godnością.

To dziwne. To niewygodne. Ale jednocześnie fascynujące - zobaczyć jak czasem działa machina władzy.

Historia to mniej o bohaterach i złoczyńcach, a bardziej o ludziach z wątpliwymi motywami robiących rzeczy z skomplikowanych powodów - i o tym, że wyniki i tak mają znaczenie.

Zastanawiające, prawda?

Źródło: Popular Mechanics