Energiya inqirozi: Hech kim gapirmaydigan muammo

Telefoningiz 80-yillardagi kompyuterlardan kuchliroq, lekin u hali ham miyangizdan ancha zaifroq. Sun’iy intellekt esa energiya yutuvchi katta dasturxondir. Hozir siz o‘qiyotgan paytda miyangiz bir necha vatt bilan ishlaydi. Lekin ChatGPT yoki boshqa AI tizimlari million marta ko‘proq elektr sarflaydi.

Har safar AI ishlatganingizda, u energiya yutib, kelajakni ham o‘g‘irlaydi. Bu yo‘l uzoq davom etmaydi. O‘ylash kerak: boshqa yo‘l bormi?

Biologik kompyuter g‘oyasi

Princeton universiteti olimlari g‘alati, lekin ajoyib g‘oya taklif qildilar. Ular: “Nega elektronika bilan miya yasashga harakat qilamiz? Haqiqiy miya hujayralarini ishlataylik” — dedilar.

Oldinroq odamlar 2D muhitda hujayralarni o‘stirishga harakat qildilar. Bu usul muvaffaqiyatli emas edi. Hujayralar tartibsiz o‘stirar, o‘zaro bog‘lanmay, tez o‘lardi. Kichik miya to‘plamlari (organoidlar) ham yaxshi emas edi. Ular kislorod yetishmasligi va tartibsizlikka sabab bo‘lardi.

Origami usuli

Bu muammolarni yechish uch olimlar orqali origami usulini ishlatib, 3D to‘r yaratish kaftar xolda.

To‘rni 2D holatda yasab, undar keyin bu to‘r origami kabi buklab, 3D holatga aylantirildi. To‘r elektron datchiklar bilan jihozlangan. Hujayralarga “yashash joy” va “smart” texnologiya berildi.

To‘rning nomi — 3D-MIND (3D Micro-Instrumented Neural Network Device).

Biologik tarmoq qurish

To‘rni o‘zg‘artirib, protein g‘ilof bilan qoplanib, rat hippocampus hujayralari o‘stirib, hujayralar o‘zaro bog‘lanib, elektr signalini yuborib, datchiklar bilan boshi va un’s le