Amerikaning Doimiy Yorug'lik Qo'riqchilari: Bir Xavfli Dars

Gap shundaki, 1960-yillardaAQSh hukumati aql bo'lib ish tutdi. Sovet Ittifoqi yadroviy raketa otishdan cho'chimaydi, deb o'yladi. Va ularning yechimi?

Doimiy ravishda osmonda uchib yurgan atom bombali samolyotlar.

Operation Chrome Dome — 1961-1968

Yetti yil davomida B-52 bombardimonchilari yer shari atrofida aylanib yurdi. Kunu-tun, dam olmay, termoyadroviy qurollar yuklangan holda. Maqsad oddiy edi: agar dushman hujum qilsa, ular allaqachon joylashgan bo'ladi. Zamonaviy tilda aytganda, yadro triadining uchinchi qismi — suv osti kemalari va quruqlikdagi raketalardan keyin.

Lekin bu reja qancha davom etdi?

Shimoliy Karolina Fojeasi

1961-yil. B-52 samolyoti parvoz paytida havoda sinadi. Ikki dona 3.8 megatonnalik bomba — Xirosimaga tashlangan bombadan 250 marta kuchliroq — yer tagiga tushdi.

Natija? Bombalar portlamadi. Nima uchun? Oddiy elektr kaliti tufayli. Qo'riqchi. Arzon. 12 dollar.

Bu insoniyatning o'zini yo'q qilishga eng yaqin lahzalaridan biri edi.

Ammo missiya to'xtamadi.

Grenlandiya Fojeasi

1968-yil 21-yanvar. B-52 to'rtta vodorod bombasi bilan Grenlandiya ustidan uchmoqda. Oldingi ekipaj a'zosi o'rindiqqa ko'pik yostiqchalar qo'ydi — uzoq parvozda qulay bo'lsin deb.

Yordamchi isitgichyoqildi.

Issiq havo ko'pik orqali o'tdi.

Natija — yong'in. Tez orada butun samolyot alangaga burandi.

Olti kishi qutuldi. Biri — kopilot Leonard Svitenko — parasut bilan sakrash paytida halok bo'ldi.

Samolyot muz ustiga qulab, yadroviy materiallarni atrofga sochdi. Tozalash ishlari yillar davom etdi.

Bizdan Nima Qoldi?

Mana shunday voqealar mutaxassislar tomonidan "kutilgan baxtsiz hodisa" deb atalgan. Ya'ni, bu kutilmagan emas edi. Bunday narsalarning bo'lishi muqarrar edi.

Lekin bir jihat qiziq: to'rtta vodorod bombasining hech biri portlamadi. Samolyot yongan, muz ustiga qulagan, parchalangan bo'lsa ham.

Yadrosi alangalanmadi.

Bu hayratlanarli yoki xavfli — ikki tomonlama.

Chrome Dome operatsiyasi shu kundan keyin to'xtatildi. Kopengagendagi AQSh elchixonasi oldida odamlar to'planishdi. Ommaviy norozilik boshlangan edi.

Xulosa

Kuba inqilobi davrida hamma qo'rqardi. Har ikki tomon bir-birini yo'q qilishga tayyor edi. Shu sababli bunday rejalar paydo bo'ldi.

Ammo vodorod bombalarini odamlar ustida doimiy uchiritish, yadroviy halokatni arzon kalitlarga va yostiqchaga topshirish...

Bu strategiya emas. Bu butun sayyorani xavf ostiga qo'yish edi.

Ba'zan tarix katta ixtirolar bilan emas, balki "bas, yetarli" degan daqiqada yoziladi.

Grenlandiya muzliklarida yonayotgan ko'pik yostiqda.