Bazen En Büyük Keşifler Burnunun Dibinde Saklı

Şöyle düşün: ünlü La Brea Katran Çukurları'nda araştırmacısın. O meşhur mamutlar, dişli kılıçlı kediler... Hollywood'un hemen yanında, binlerce yıllık fosillere ev sahipliği yapan o eşsiz alan. Çoğu insan büyük hayvanlara bakıyor, değil mi? Devrilmiş kafatasları, dramatik iskeletler.

Ama sen farklı düşünüyorsun. Küçük fosillere yöneliyorsun. Yıllardır çekmecelerde unutulmuş, kimsenin ilgilenmediği parçalara.

Ve pat — yepyeni bir kurbağa türü buluyorsun.

İşte Dr. Alberto Cruz'un başına gelen tam olarak bu.

Spea labreae: Artık Sınıflandırılmış Bir Tür

Yeni keşfedilen bu tohumlu patozan (spadefoot toad) türüne Spea labreae adı verildi. "Labreae" kısmı La Brea'dan geliyor, anladınız. Journal of Vertebrate Paleontology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu küçücük canlı bu ünlü fosil alanından tanımlanan ilk yeni soyu tükenmiş amfibi türü olma özelliğini taşıyor.

La Brea Katran Çukurları'nda bir asırdan fazla kazı yapılıyor ve inceleme yürütülüyor. Bu süre zarfında binlerce fosil çıkarıldı. Ama yeni türün fosilleri yeni kazılardan değil — 1950'lerden beri depolanmış olanlar arasından çıktı.

Dr. Cruz sadece bakmış, incelemiş, karşılaştırmış.

"Spesimenleri tekrar tekrar gözden geçirdim ta ki tamamen emin olana kadar," diyor Dr. Cruz. "Dedim ki, 'Aman Tanrım, bu yeni bir tür.' Bu malzeme aslında 1950'lerden kalma, ama tekrar inceleyince içinde altın bulabiliyorsun. Bu gerçekten çok havalı."

Gerçekten de öyle.

Bu Küçük Kurbağa Neden Önemli?

Eminim aklınızda şu soru var: "Tamam, kurbağa ilginç de, ya mamutlar ne olacak?"

Haklısınız. Ama işte burası ilginçleşiyor. Devasa hayvanlar bizi heyecanlandırırken, küçük canlılar — kurbağalar, toplar, semenderler — aslında antik çevreler hakkında çok daha fazla bilgi verebiliyor.

Neden mi?

Kurbağalar bulundukları ortama karşı aşırı duyarlıdır. Hayatları boyunca çok uzağa gitmezler. Sıcaklık değişimi, yağış rejimi, bitki örtüsü — bunların hepsi bu hayvanları doğrudan etkiler. Bu yüzden onlara "iklim vekilı" (climate proxy) diyoruz. Fosil kayıtlarında korunmuş doğal hava istasyonları gibi.

"Çevreyi değiştirirsen bitki örtüsünü de değiştirirsin, iklim ısınır veya soğur, bu hayvanları doğrudan etkiler," diye açıklıyor Dr. Cruz.

Bir mamut iskeleti "burada büyük bir memeli vardı" der. Küçücük bir toprak kurbağası ise "havuz muhtemelen mevsimseldi, sıcaklık şu aralıktaydı, bitki örtüsü buna benziyordu" diyebilir.

Avucunuzun içine sığabilecek bir hayvandan gelen detaylı bilgi bu.

Ama Bitmedi

Keşif burada sona ermiyor. Araştırmacılar koleksiyonları incelerken, güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk kez Meksika yeraltı kurbağası'nın (Rhinophrynus) izlerine rastladı.

İşte asıl şaşırtıcı kısım: Bu kurbağalar artık Los Angeles'ın yakınında yaşamıyor. En yakın modern popülasyonları neredeyse 2.500 kilometre uzakta.

Bu ne anlama geliyor? Buzul Çağı'ndaki Los Angeles iklimı bugünkünden dramatik şekilde farklıymış. Günümüzde çok daha güneyde yaşayan kurbağaları destekleyecek kadar sıcak ve nemli bir ortam varmış.

Sonuç mu? Aramaya Devam Et

La Brea'nın Samuel Oschin Buz Çağı Araştırmaları Merkezi'nin küratörü Dr. Emily Lindsey konuyu güzel özetliyor:

"Daha görülacak çok şey var."

Bu düşünce tarzını çok seviyorum. Bir asırlık kazıların, sayısız çalışmanın ardından, tozlu müze koleksiyonlarından hâlâ yeni türler çıkabiliyor. Bilim sadece yeni şeyler kazıp çıkarmak değil — bazen elimizdekinin yeni gözlerle incelenmesi de aynı derecede değerli.

Birisi size "tüm büyük keşifler artık yapıldı" derse, bu hikâyeyi anlatın. Öğrenecek daha çok şey var. Bazen tek yapmanız gereken küçük şeylere biraz daha yakından bakmak.

Kaynak: ScienceDaily