Niesamowite zniknięcie, którego nikt nie przewidział
Wyobraź sobie, że mała miejscowość znika z powierzchni ziemi w ciągu kilkunastu miesięcy. Właśnie to przydarzyło się lodowcowi Hektoria w Antarktydzie. Między początkiem 2022 a wiosną 2023 roku cofnął się o 24 kilometry. W najgorszym okresie – zaledwie w dwa miesiące – stracił aż osiem kilometrów. To najszybsze tempo cofania się lodu, jaki kiedykolwiek zarejestrowano na twardym podłożu.
Dwie dekady napięć
Wszyscy wiedzieli, że lodowiec jest kruchy. W 2002 roku rozpadła się bariera lodowa Larsen B. Chroniła ona lodowce przed morzem. Gdy bariera zniknęła, Hektoria straciła swoją ochronę. Przez kolejne dziesięć lat lód się topił i cofał. Jednak około 2011 roku wokół niego zebrał się lód morski. Stał mańką tymczasową. Lodowiec zaczął się posuwać do przodu.
Kiedy lód morski zniknął
W styczniu 2022 roku potężne fale zniszczyły tę ochronę. Od tego momentu lodowiec zaczął gwałtownie się rozpadać. Duże bloki lodu odrywały się od niego i płynęły w morze. Do końca sezonu lodowiec skrócił się już o 16 kilometrów.
Płaskie dno pod lodem
Satelity i czujniki sejsmiczne pokazały, że pozostały lód leży na szerokiej, płaskiej części dna morskiego. Ta płaskość okazała się niebezpieczna. Przy wysokim przypływie woda mogła pod lodem podnosić jego część. Gdy lód się cieńszał, bloki odrywały się o wiele łatwiej. Wiosną 2023 roku lodowiec stracił kolejną część swojej długości.
Dlaczego to ważne
Hektoria nie jest największym lodowcem w Antarktydzie. Ale naukowcy boją się, że podobne zjawiska mogą dotknąć większych struktur. Gdy lodowce tracą swoją ochronę i bezpośrednio stykają się z oceanem, ich lód szybko odrywa się od lądu. W Greenlandii i Alasce dzieje się coś podobnego. Gdy lód wpada do oceanu, podnosi poziom morza. Jeśli zjawisko się rozszerzy, wybrzeża całego świata mogą zostać zagrożone.
Nowe oczy w kosmosie
Wiedzę o tych procesach zwiększają nowe satelity. NASA przygotowuje misję NISAR i SWOT. NISAR będzie mierzyć ruch lodu do centymetra. SWOT śledzi zmiany poziomu wody i powierzchni lodu. Naukowcy już teraz używają tych danych,来寻找 lodowców, które mogą być podatne na szybkie rozpadanie się.
Co z tego wynika
Historia Hektoria pokazuje, że lód na Ziemi nie jest tak trwały, jak kiedyś. A few decades ago scientists would have been shocked to see a glacier retreat that rapidly. Teraz takie zjawiska zdarzają się częściej. Ludzie muszą się na nie przygotować. Technologia pomaga śledzić zmiany, ale lód zmienia się szybciej niż ludzie mogą rozumieć. Historia Hektoria jest nie tylko o jednym lodowcu. Jest sygnałem, że cały system klimatyczny Ziemi się zmienia.