Cho'llanish O'z-O'zidan Davolanadigan Bo'lsa

Sizga bir voqeani aytmoqchiman — bu haqda eshitganimda juda xursand bo'ldim. Va ishoning, bu mening tabiat, tiklanish va "hech nima qilmaslik" tushunchasi haqidagi fikrlarimni o'zgartirishi mumkin.

Tasavvur qiling: Angliyaning shimoliy Norfolk qismida bir dalachalar bor. 2005-yil. Oilseed rapa (yog'li sabzavot) oxirgi marta o'riladi va yer egalari uni sug'orishga qaror qiladi. Yer haddan tashqari botqoqligidan sug'orish juda qiyin edi.

Va mana shu yerda voqea qiziqarli tomonga o'giriladi — ular minglab funt sarflab, maslahatchilarni yollab, maxsus urug' aralashmalarini sotib olishmadi. Ular aslida shunchaki... ketishdi.

Well, deyarli shunday.

Rejalashtirilmagan Katta Tajriba

Bu dalachalar UCL Geography'da limnologiya va chuchuk suv ekologiyasi professori Carl Sayer otasiga tegishli edi. Karl tabiatning o'zi tiklanish qobiliyatiga doimo qiziqqan edi. Hammalar unga yovvoyi gullar dalasini yaratish uchun maxsus urug'lar ekishni maslahat berganda, u bu xohishga qarshilik qildi.

"Men haqiqatan ham yovvoyi gul dalasi xohlagandim va hamma maslahat ekish edi," dedi professor Sayer. "Lekin men bu xohishga qarshilik qildim, chunki men doimo tabiatning o'zi tiklanishiga qiziqaman."

Yagonaki aralashuv? Har yili bir marta o't o'rish. Shunchaki shu.

Keyin nima bo'ldi, 11 yil davomida (2011-2022) kuzatildi va natijalar ajoyib.

Minglab Orchidlar. Tabiiy Ravishda.

10-15 yil ichida buFormer dalachalar ajoyib bir narsaga aylandi — turlari boy yovvoyi gul dalasi. Lekin eng hayratlanarli qismi shu edi: minglab orchidlar o'zi paydo bo'ldi. Tabiiy ravishda. Hech kim ekilmagan holda.

Tadqiqotchilar sariq qo'ng'iroq, sariq ziyozi, oddiy sentauri va janubiy sochli orchidlar singari turlarning ko'payganini ham qayd etishdi — bu o'simliklar Angliya qishloqlarida tobora kamayib borayotgan turlar.

Raqamlar ham ishonchli. Tadqiqot davrida har bir kuzatuv maydonchadagi o'simlik turlari soni ikki baravar oshdi — 2011-yildagi 10 turdan 2022-yilda 20 tagacha.

Hamma Narsani O'zgartiradigan Savol

Mana shu qism meni haqiqatan ham ko'p boshqa narsalar haqida o'ylashga majbur qildi.

Restoration Ecology jurnalida chop etilgan tadqiqot muhim savolni ko'taradi: Agar biz tabiatni tiklashni ortiqcha murakkablashtirayotgan bo'lsak-chi?

Sizga nima demoqchiman. Yovvoyi gul dalalari yoki buzilgan ekotizimlarni tiklash haqida gapirganda, odatdagicha yondashuv — pul sarflash, qimmatbaho urug'lar ekish, murakkab rejalashtirish. Albatta, ba'zi vaziyatlarda buning o'rni bor.

Lekin Professor Sayer tadqiqoti boshqacha narsani ko'rsatadi. Tabiiy ekologik jarayonlarni sodda qoldirib, siz biolabir diversifikatsiyani tiklashingiz mumkin — va shu bilan birga, mahalliy hududga moslashgan o'simliklarning genetik xilma-xillligini saqlashingiz mumkin.

"Bizning tadqiqotimiz ko'rsatadiki, ekmaslik va tabiatga yo'l berish yovvoyi gul dalalarini tiklashda ko'proq sinab ko'rishga arzigulik," dedi Sayer. "Tabiiy o'simlik tiklanishi ekishdan ko'ra genetik xilma-xillikni yaxshiroq saqlaydi va mahalliy turlarning muvaffaqiyatini ta'minlaydi, dalalarni kamroq umumiy qiladi."

Kamroq umumiy! Men bu yondashuvni yoqtiraman. Buning ichida deyarli falsafiy ma'no bor — tabiatga bir imkoniyat bersangiz, u nima qilishini biladi.

Urug' Paketlaridan Ko'ra Sabr?

Angliya (va rostini aytgan, butun Yevropa) sobiq qishloq xo'jaligi yerlarida biolabir diversifikatsiyani tiklash uchun shoshilmoqda. Bosim katta — samarali va keng miqyosli yechimlar topish kerak. Va mana shu yerda bu tadqiqot haqiqatan muhim bo'lib qoladi.

Urug'lar ekish qimmat. Logistik jihatdan murakkab. Va natijada dalalar "umumiy" bo'lishi mumkin — har bir joyning o'ziga xos sharoitiga mos kelmaydigan standart yovvoyi gullar aralashmasi.

Alternativa? Balki bu qadar oddiy (va shu qadar qiyin) — sabr.

Professor Sayer aytganidek: "Hozirgi ahvolga ko'ra, Angliyaga tez va katta miqyosda tabiat tiklanishi kerak. Bu maqsadga erishishga intilayotib, bizning tadqiqotimiz savol qo'yadi: ko'proq sabr-ni paketdagi urug'lar ustiga qo'ymoqchimikan?"

Bu savol bir lahzaga o'ylab ko'rishga arzigulik, to'g'rimi?

Tabiatning Ajoyib Spontanligi

Dalada paydo bo'lgan ba'zi o'simliklar — shu jumladan ba'zi g'ayrioddiy turlar — ehtimol, butunlay insonsiz kelgan. Tadqiqotchilar fikricha, bug'ular yoki boshqa yovvoyi hayvonlar urug'larni olib yurgan yoki tarqatgan bo'lishi mumkin. Dalacha aslida tabiiy faollik markaziga aylandi, ekologik jarayonlar o'z ishini qilardi.

"Dalachaga tashrif buyurish zamonga orqaga qaytishdek," dedi Professor Sayer.

Va bu haqiqatan bir narsani tutadi, to'g'rimi? Biz biror narsani yo'qotdik — bu yerlar o'zi davalanishi mumkinligi haqidagi tushunchani. Faol aralashuv, qimmatbaho yechimlar va inson markazli boshqaruvga shunday odatlanib qoldikki, tabiatning tiklanish qobiliyatini unutdik.

Biz Bunchalar Uchun Bu Nimani Anglatadi

Endi aniq bo'lishim kerak: bu, tiklash harakatlarini tashlab, mo'jizalar kutish kerak degani emas. Faol aralashuvni talab qiladigan buzilgan yerlar albatta bor. Lekin bu tadqiqot chiroyli va umidli bir narsani ko'rsatadi:

Ba'zida eng kuchli narsa — bir qadam orqaga chekinish.

Agar sizda buzilgan yer bo'lsa, ehtimol qimmatbaho urug'lar sotib olishga shoshilishingiz shart emas. Maslahatchilarni yollab, murakkab rejalar tuzish shart emas. Shunchaki uni faol ravishda buzishni to'xtating, kichik yordam bering (yiliga bir marta o't o'rish — yog'och o'simliklar bosib olishining oldini olish uchun) va ishonch qiling.

Orchidlar o'zlari paydo bo'lishi mumkin. Va rostini aytgan, men buning ichida hayot haqida bir dars bor deb o'ylayman — nazorat, sabr va jarayonga ishonch haqida.

Shimoliy Norfolkdagi dalachalar mahalliy boylikka aylandi — aholi uning ajoyib xilma-xilligidan zavq oladi. Bu isbotlaydi: tabiatga yetakchilik qilsak, natijalar biz o'zimiz loyihalashganidan ko'ra chiroyliроq, mustahkamroq va haqiqatan "mahalliyроq" bo'lishi mumkin.

Ba'zida kamroq qilish — bu ko'proq qilishdir.

Manba: Olimlar bu dalachani o'z holiga qo'ydi. Minglab orchidlar paydo bo'ldi — ScienceDaily