Tirozin haqida eshitganmisiz? Yang tadqiqotlar bizni hayratda qoldirdi
Sizlarga bir narsa haqida aytmoqchiman — bu menga ham, sizga ham g'alati tuyulishi mumkin.
Oxirgi paytlarda ko'pchilik tirozin qo'shimchalarini davo deb olayotganini ko'payib qoldi. Ular nima deydi? Diqqatni yaxshilaydi, aqliy qobiliyatni oshiradi, stress paytida sergak bo'lishga yordam beradi. Qiziq bo'lib ko'rinadi, rostdan ham.
Lekin to'xtang-chi. Bir yangi tadqiqot chiqdi, va u bizning ko'rganimizni qattiq shubha ostiga oldi.
Tirozin nima?
Avval shuni tushunib olish kerki.
Tirozin — bu aminokislota. Ya'ni, organizm oqsillarni yasash uchun ishlatadigan kichik molekula. Go'sht, baliq, tuxum va sut mahsulotlarida ko'p uchraydi. O'zi ham.
Bu aminokislota asab tizimida muhim rol o'ynaydi. Dopamin va adrenalin ishlab chiqarish uchun kerak. Shu sababli supplement bozorida juda mashhur bo'lib ketdi — bosh miyani "quvvatlantirish" uchun ideal ko'rinadi.
Tadqiqot haqida
Mana bu yerdan voqealar qiziq bo'la boshlaydi.
Gonkong va Jorjiya universitetlari olimlari bir narsani tekshirdi: tirozin (va unga o'xshash fenilalanin) odamlarning umr uzunligiga ta'sir qiladimi yoki yo'qmi.
Kichik tadqiqot emas — UK Biobank ma'lumotlar bazasidan 270 mингдан ortiq kishi tahlil qilindi. Bu juda katta va ishonchli ma'lumotlar to'plami. Olimlar ikki xil usul ishlatdi: qon tarkibida aminokislotalar darajasini o'lim bilan solishtirish, va genetik tahlil (Mendelian randomizatsiya) orqali sababiy aloqani aniqlash.
Qanday natijalar chiqdi?
Mana bu yerda ajablanarli narsalar boshlandi.
Erkaklarda qon tarkibidagi yuqori tirozin darajasi umr qisqarishi bilan bog'liq ekan. Genetik tahlilga ko'ra, oshiqcha tirozin erkaklar umrini deyarli bir yilga qisqartirishi mumkin. Bu kichik narsa emas!
Yana bir qiziq tomon: erkaklarda tabiiy ravishda tirozin darajasi ayollardan yuqori bo'ladi. Tadqiqotchilar bu fakt erkaklar nima uchun o'rtacha umr ko'radi, deb savol berishdi. Bu bog'liqlik menga ham avval esga kelmagan edi.
Lekin muhimi — ayollarda bunday bog'liqlik kuzatilmadi. Tirozin-va-umr davomiyligi aloqasi faqat erkaklarga tegishli bo'lib chiqdi. Olimlar gormonal farqlar buning sababi bo'lishi mumkin, deb hisoblashmoqda, lekin hali aniq javob yo'q.
Supplementlarni tashlab yuborishga shoshilmang
Endi siz o'ylayotgandirsiz: "Tirozin supplementlarimni hamma joydan tashlab yuboraymi?"
Kuting. Bir muhim narsani tushunish kerak.
Ushbu tadqiqot tabiiy tirozin darajasini o'rgandi — qon tarkibidagi miqdorni. Supplementlardan olinadigan dozalarni emas. Tadqiqotchilar hapqa solish umrni qisqartiradimi-yo'qmi, bevosita tekshirmadilar.
Mana bu juda muhim farq.
Supplementdan olingan qo'shimcha tirozin boshqacha ta'sir qilishi mumkin. Organizm murakkab tizim, doza, davomiylik va individual biologiyani barchasi muhim.
Xulosa qilish kerak: bu tadqiqotni kuzatib boring. Tirozin yomon, degani emas, panika qilishga sabab yo'q. Lekin "ko'p = yaxshi" fikri bu holda noto'g'ri bo'lishi mumkin. Tabiiy, degani = xavfsiz, degani emas. Bu qoidani allaqachon boshqa misollarda ham buzilganini ko'rganmiz.
Kengroq manzara
Bu tadqiqotda eng qiziqarli narsa — biz ko'pincha tanaga nima solayotganimizni to'liq tushunmaymiz. Tirozin shunday oddiy ko'rinar edi: asab tizimida ishtirok etadi, demak ko'proq = yaxshiroq fikrlash.
Lekin yo'q. Yoki kamida, ehtimol yo'q.
Fan shunday ishlaydi — doim yangilanib, bizni hayratda qoldiradi.
Ko'p savollar ochiq qolmoqda. Tirozin qanday qilib qarish jarayoniga ta'sir qiladi? Tadqiqotchilar insulin qarshiligi va stress tizimi bilan bog'liq bo'lishi mumkin, degan fikrni ilgari surishdi. Lekin bu borada hali boshlang'ich bosqichdamiz.
Supplement haqidagi da'volarni tanqidiy qarab o'rganing. Tabiiy, degani avtomatik ravishda xavfsiz, degani emas. Organizm to'liq ovqatdan olingan oziq moddalarni muvozanatda ushlab turadi, lekin ajratilgan birikmalarni megadozirovka qilganda bu tizim boshqacha ishlashi mumkin.
Bu tadqiqotning keyingi qadamlarini albatta kuzatib boraman. Sizning fikringiz qanday — bu ma'lumot tirozin haqida fikringizni o'zgartirdimi? Izohlaringizni kutaman!