Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Miydagi "o'lim tugmasi" topildi – olimlar uni o'chirishni bilib qoldi!

Miydagi "o'lim tugmasi" topildi – olimlar uni o'chirishni bilib qoldi!

2026-03-27T04:51:09.257250+00:00

Yaxshi oqsil molekulalar birlashib yomonlik qilganda

Bleach va ammiakni aralashtirib yuborsangiz, vahima bo'lasizmi? Altsgeymer kasalligidagi miyada shunga o'xshash voqea sodir bo'lmoqda. Faqat bu yerda o'qsil molekulalar devor tozalagichlar o'rnida.

Qiziq jihati shundaki, bu molekulalar yolg'iz o'zlarida normal ishlaydi. NMDA retseptori miya hujayralarining aloqasini ta'minlaydi. TRPM4 ion kanali ham odatiy holatda yaxshi. Lekin ular bir-biriga duch kelsa, hujayralar vayron bo'ladi va nerv hujayralari nobud bo'ladi. Bu juftlik birlashganda faqat o'lim mexanizmi ishga tushadi.

Geydelberg va Shandong universitetlari olimlari, Dr. Hilmar Bading rahbarligida bu kashfiyotni topdi. 2025-yilda Molecular Psychiatry jurnalida chop etildi. Bu kashfiyot kelajakda "nega oldin sezmaganmiz?" degan savol tug'dirishi mumkin.

FP802 dori molekulalarni ajratib turadi

Olimlar muammoni topibgina qolmadi, uni hal qilish yo'lini ham o'ylab topdi. FP802 tajriba dorisi ikki LEGO qismini birlashtirmaslik uchun devor qo'yadi.

U NMDA va TRPM4 bog'lanadigan joyga kirib boradi. Oddiygina to'sqinlik qiladi. Bu bog'lanishni oldini olib, hujayra o'limini to'xtatadi.

Altsgeymerli sichqonlarda sinovda natija ajoyib: hujayra shikastlanishi kamaydi. Mitoxondriyalar sog'lom qoldi. Amiloit to'planishi ham pasaydi, garchi to'g'ridan-to'g'ri unga qarshi bo'lmasa ham.

Bu yondashuv boshqacha

Ko'p Altsgeymer dorilari buzilgan narsani tozalashga harakat qiladi. Amiloitlarni yig'ib tashlaydi yoki ularni hosil bo'lmasligini ta'minlaydi. Bu sindirilgan idishni supurib tashlashga o'xshaydi.

FP802 esa idishni sindirmaslik uchun oldini oladi. Bu "quyi oqim mexanizmi" deyiladi – muammo katta bo'lmasdan to'xtatish. Dr. Bading aytganidek, nerv hujayralari o'lishini va amiloit ko'payishini bloklaydi. Bu sodda va chiroyli yechim.

Altsgeymerdan kengroq

Bu faqat Altsgeymer emas. FP802 ALS kasalligida sinovdan o'tdi, natija ijobiy. Parkinson, miya shikastlanishi va yoshlikdagi xotira zaiflashishiga ham tegishli bo'lishi mumkin.

Agar hujayra o'limi va neyrodegeneratsiya bo'lsa, bu usul yordam berishi mumkin. Bu katta umid.

Haqiqatni hisobga olamiz

Hozircha bayram qilishga erta. Sichqon sinovlari o'tdi, odamlar uchun klinik tadqiqot yo'q. Olimlar ehtiyotkor: qo'shimcha sinovlar kerak.

Yillar o'tishi mumkin. Dori ishlab chiqarish uzoq jarayon. Lekin yangi mexanizm topildi va uni bloklash yo'li bor – bu ilm-fan taraqqiyoti.

Mening fikrim

Bu tadqiqot ilm-fan qanday ishlashini ko'rsatadi: kuzat, sababni tushun, ijodiy to'xtat. Olimlar "Altsgeymer murakkab" deb to'xtamadi. Zaif juftlikni topib, ajratdi.

Davolanishmi? Hali emas. Neyrodegenerativ kasalliklarni darhol hal qiladimi? Yo'q. Lekin millionlab odamlar uchun yangi yo'l. Tibbiyotda shunday boshlanadi o'zgarish.


MANBA: https://www.popularmechanics.com/science/health/a70848744/memory-loss-brain-switch

#alzheimers #brain proteins #nmda receptor #trpm4 #kill switch